Kursy wspinaczkowe, skałkowe
Z roku na rok coraz większą popularnością cieszą się różnego rodzaju kursy skałkowe, wspinaczki, itp. Zapaleńcy wyjeżdżają najczęściej w rejon Jury Krakowsko-Częstochowskiej i Tatr. Można tam połączyć turystykę, sport i... zarobek.
Szkolenia organizuje lub nadzoruje od strony programowej Polski Związek Alpinizmu. Jednak ci, którzy naukę wspinaczki mają już za sobą, mogą spróbować uczyć innych. Istnieje szereg formalnych ograniczeń, które mają uczynić ten sport bezpieczniejszym. Zrozumiałe jest, że sama tylko umiejętność chodzenia po skałkach nie może uprawniać do szkolenia innych osób. Wymagane jest posiadanie specjalnych certyfikatów.
W praktyce dopuszcza się trzy formy zarobkowania na „wspinaczkach”. Po pierwsze – przewodnictwo tatrzańskie. Przepisy dopuszczają jednak korzystanie z kilku tylko łatwych dróg wspinaczkowych, szczegóły regulują władze Tatrzańskiego Parku Narodowego. Prawo do prowadzenia klienta (pojedynczego) mają tylko przewodnicy I stopnia.
Na świecie łatwiej niż w Polsce
Drugi „fach” to przewodnictwo wysokogórskie. Uprawnieni przewodnicy mają z reguły prawo do działalności w różnych górach świata, nie tylko w Polsce, gdyż „tytuł” ten jest uznawany na całym świecie. Jednak przepisy TPN ograniczają również ich możliwości pracy w Tatrach.
Ostatnią kategorią osób, które mogą „zarabiać na górach” są instruktorzy Polskiego Związku Alpinizmu i posiadacze karty taternika. – Nasza działalność różni się jednak od działalności przewodnickiej, ponieważ my tylko szkolimy wspinaczy – mówi Marek Pokszan z Komisji Szkolenia PZA. Szkolenia takie odbywają się na trzech poziomach: skałkowym, tatrzańskim letnim i tatrzańskim zimowym. PZA kształci kadrę instruktorów, przyznając im stopnie: „instruktorów wspinaczki skalnej”, „instruktorów taternictwa” i „instruktora alpinizmu”. Niezależnie od nich istnieje jeszcze stopień „instruktora taternictwa jaskiniowego”.
Instruktor wspinaczki skałkowej może szkolić w skałkach i na sztucznych obiektach, a grupa kursowa nie może przekraczać czterech osób. Instruktorzy taternictwa i alpinizmu mają prawo szkolić w Tatrach latem i zimą, a liczebność grupy ograniczona jest do 3 osób latem i 2 zimą.
Karta taternika uprawnia osoby pełnoletnie do kierowania zespołami wspinaczkowymi poza rejonami wysokogórskimi. Posiadając kartę taternika zwyczajnego można działać w każdym terenie bez ograniczeń. Oprócz tego istnieją stopnie taternika jaskiniowego i taternika jaskiniowego zwyczajnego, o kompetencjach analogicznych dla taterników i taterników zwyczajnych.
Otrzymanie każdego z tych uprawnień uzależnione jest oczywiście od uczestnictwa w kursie organizowanym przez PZA (najpierw tygodniowy kurs skałkowy, potem dwutygodniowy taternicki) i zdania egzaminu. Na prowadzonych obecnie szkoleniach sprawdza się wiedzę uczestników z geografii i topografii, znajomości zagrożeń występujących w górach, umiejętności udzielenia pomocy ofiarom, a przede wszystkim – praktyczne umiejętności wspinaczki.
