Studia z zakresu europeistyki

Jak wynika z badania Eurobarometru przeprowadzonego wiosną 2005 r., Polacy w dalszym ciągu w małym stopniu znają podstawowe fakty dotyczące Unii Europejskiej. Dlatego wielu młodych ludzi upatruje w studiach europejskich szansy na dobrą i ciekawą pracę.

O Europie przekrojowo

Kierunek ten odnosi się do zagadnień związanych głównie z integracją europejską, czyli faktycznie Wspólnotami Europejskimi. Niekiedy programy studiów przewidują zagadnienia dotyczące stosunków Unii z poszczególnymi krajami czy regionami, a na Akademii Ekonomicznej w Krakowie dostępny jest kierunek „Europeistyka i ukrainistyka”. Tradycyjne studia europejskie dostarczają słuchaczom wiedzę z różnorodnych zagadnień – struktury i zasad funkcjonowania UE, kierunków polityki, gospodarki, prawa itd. Poruszane tematy są często prezentowane w bardzo szerokim kontekście. Podczas pierwszego zjazdu słuchacze „Europeistyki” w Centrum Europejskim przy Uniwersytecie Warszawskim wysłuchają m.in. wykładów „Unia Europejska na rozdrożu – kierunki rozwoju zjednoczonej Europy” i „Unia Europejska po referendum – dwugłos”. W trakcie 2 semestrów przerabia się m.in. takie przedmioty, jak: państwo i gospodarka – europejskie wzory, historia Unii Europejskiej i jej miejsce w świecie, porządek prawno-instytucjonalny UE, źródła prawa i zasady stosowania czy polityka kulturalna UE. Koszt całych studiów to 4400 zł.

Rozległej, kompletnej wiedzy mają dostarczać także studia „Master of European Studies” przy Uniwersytecie Szczecińskim. 2 lata studiów, będących odpowiednikiem MBA, to również porównywalny z MBA koszt – 4000 zł za semestr.

Dla administracji i specjalistów

Studia europejskie są wartościowe również dla kogoś, kto ukończył np. kierunek techniczny i nie miał dotąd styczności z „europejskimi” przedmiotami. Poleca się je osobom po studiach lingwistycznych, które chciałyby poszerzyć swoje językowe kompetencje. Taką wiedzę powinni posiadać także pracownicy administracji, w tym samorządów. Istnieją studia podyplomowe, takie jak np. „Administracja i samorząd w UE”, które zostały opracowane przede wszystkim z myślą o pracownikach administracji. Jeśli zajmują się konkretną polityką, powinni rozważyć wybór bardziej specjalistycznych studiów podyplomowych, np. „Samorząd terytorialny w kontaktach europejskich” organizowane przez Akademię Ekonomiczną w Katowicach (3 semestry kosztują 2200 zł). Do bardzo popularnych należą studia podyplomowe z zakresu pozyskiwania środków finansowych z Unii i zarządzania funduszami strukturalnymi, a także z prawa unijnego. Studia europejskie w Zachodniopomorskiej Szkole Biznesu skupiają się głównie na kwestiach przedsiębiorstw – można wybrać m.in. spośród „Prawa i gospodarki UE”, „Przygotowania i zarządzania projektem europejskim”, „Zarządzaniem firmą w UE” czy „Studiami dla liderów współpracy europejskiej”.

College of Europe

Do najbardziej prestiżowych studiów z dziedziny europeistyki w Polsce należą te w College of Europe z siedzibą w Brugii i Warszawie. W trakcie pierwszego semestru wszyscy studenci uczęszczają na te same zajęcia, a w drugim wybierają jedną z pięciu specjalizacji: zarządzanie w UE, jednolity rynek, europejskie podstawy prawne, Europa Środkowo-Wschodnia oraz Unia jako aktor międzynarodowy. Słuchacze mają styczność z takimi osobistościami, jak np. Bronisław Geremek, odbywają warsztaty w Brugii, w instytucjach europejskich. Kandydaci muszą spełnić określone kryteria, przedstawić oceny ze studiów, listy rekomendacyjne z uczelni oraz znać biegle zarówno angielski, jak i francuski (w tych językach odbywają się zajęcia). Koszt studiów to niebagatelna kwota 16.800 €, ale większość studentów College of Europe finansuje studia ze stypendiów rządowych, unijnych lub przyznawanych przez instytucje.

Na pytania odpowiada prof. dr hab. Aneta Zelek, Dyrektor Studiów Podyplomowych i MBA, Zachodniopomorska Szkoła Biznesu w Szczecinie

Na jaką specjalizację w zakresie studiów europejskich warto dziś postawić, jeśli posiada się wiedzę ogólną na temat Unii Europejskiej? Jakie specjalności w ramach studiów europejskich dają aktualnie szanse na zatrudnienie?

Najbardziej pożądane profile wykształcenia związane z UE to dzisiaj zarządzanie biznesem na rynku UE, unijne prawo gospodarcze oraz prawo i administracja unijna. Nadal brakuje również kadr i specjalistów w zakresie zarządzania projektami unijnymi i w zakresie pozyskiwania funduszy unijnych. Nie bez znaczenia są również dzisiaj węższe specjalizacje, np. w dziedzinie polityk sektorowych, polityki ekonomicznej, polityki zatrudnienia czy polityki regionalnej. Posiadanie takiego wykształcenia daje bardzo szerokie możliwości zatrudnienia zarówno w Polsce, jak i w innych krajach UE. Dość powiedzieć, że w najbliższej perspektywie tylko w administracji w Brukseli będzie zapotrzebowanie na kilkanaście tysięcy pracowników Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej i innych tego typu organów i agend.

Na co warto zwrócić uwagę przy wyborze podyplomowych studiów z europeistyki?

Bardzo istotnym kryterium wyboru studiów podyplomowych jest program studiów i jego zawartość merytoryczna. Warto zaznaczyć, że zwyczajowo (bo nie ma w tym zakresie przepisów ministerialnych) dobre studia podyplomowe trwają przynajmniej 1 rok i obejmują około 180 – 200 godzin zajęć dydaktycznych. Nie bez znaczenia są również formy tych zajęć. Dzisiaj należy postawić na aktywizujące formy edukacji, warsztaty praktyczne, pozwalające nie tylko na pozyskanie wiedzy formalnej, ale również na kształtowanie umiejętności koncepcyjnych, społecznych, technicznych i praktycznych wykonywania zawodu. Studia podyplomowe mają bowiem dawać tzw. drugą kompetencję zawodową.

Gdzie absolwenci studiów europejskich mogą znaleźć zatrudnienie w Polsce i jakie są szanse na zatrudnienie za granicą?

W perspektywie najbliższych 3-5 lat pojawiają się olbrzymie szanse zatrudnienia w organach administracji europejskiej w kraju i za granicą. Jeszcze więcej szans stwarza rozwój gospodarki i biznesu na jednolitym rynku UE. Jest niemal pewne, że będzie wzrastać popyt na wykwalifikowane kadry zdolne kierować przedsięwzięciami gospodarczymi i społecznymi w ramach integracji gospodarczej. Również w polskich przedsiębiorstwach narastać będą potrzeby zatrudnienia kadr kierowniczych znających realia rynku UE i zasady prawne funkcjonowania na tym rynku. Stąd wydaje się, że perspektywy dla absolwentów studiów podyplomowych o profilu europejskim są już wielkie, a będą jeszcze większe. Oczywiście warunkiem koniecznym, ale nie wystarczającym dla podjęcia „kariery unijnej” jest znajomość przynajmniej dwóch języków obcych (uwaga!, już dzisiaj w UE mówi się, że jęz. angielski nie jest językiem obcym - jest traktowany na równi z językiem krajowym).