W kontaktach międzyludzkich bardzo często zachodzi potrzeba osobistej rozmowy w cztery oczy. Wówczas obserwacja mimiki partnera oraz kontrola nad swoim ciałem jest bardzo przydatna. Nawet, jeśli odbiorca nie jest świadomy żadnych zasad rządzących mową ciała, podświadomie wysyła i odbiera sygnały potwierdzające lub zaprzeczające słowom.

Najprostsze ruchy mięśni twarzy wyrażają proste i jasne uczucia – podniesienie brwi to zdziwienie, zmarszczenie czoła wyraża zastanowienie lub niezgodę na dane rozwiązanie, płaski i szeroki uśmiech jednocześnie ukazujący zęby może być symbolem szyderstwa, a mrużenie oczu kryje podejrzliwość.

W rozmowie twarzą w twarz dużą rolę grają również oczy. Jeśli rozmówca nie jest dla nas osobą bliską, nie należy patrzeć na twarz mówiącego, dłużej niż 60% czasu rozmowy.

Często warto przenieść wzrok bądź to na dokumenty lub rzeczy przed nami, albo po prostu powyżej głowy partnera.

Jeśli chcemy zachować kontrolę nad rozmówcą i nie wyrażać mu zbytniej sympatii, należy wyobrazić sobie trójkąt, którego wierzchołkami są oczy i środek czoła partnera. Na tym obszarze należy koncentrować się chwili kontaktu wzrokowego.

Jeśli natomiast chce się zbudować intymną atmosferę, trzeba zejść ze spojrzeniem poniżej nosa, od czasu do czasu patrząc na usta i szyję.

Gesty jak słowa

Bogactwo gestykulacji i znaczenie poszczególnych ruchów rąk jest tak duże, że nawet wytrawni specjaliści od mowy ciała nie do końca znają wszystkie możliwości. Ręce i ramiona biorą udział w powitaniu, podkreślaniu faktów w opisywanych historiach, wyrażaniu współczucia, odmiennego zdania, zdenerwowania czy radości.

Pierwszy kontakt z rozmówcą zaczyna się często od podania ręki. Jeśli odległość miedzy osobami jest duża i ręce pozostają wyciągnięte, oznacza to, że spotkanie ma charakter oficjalny. Dla wyrażenia sympatii osobie witanej można zrobić krok do przodu prawą nogą, a lewą ręką objąć ramię partnera. Jeśli jednak osoby dzieli różnica wieku lub pozycja w hierarchii firmy, ten gest zostanie odczytany jako zbyt duża zażyłość.

Zwykle pokazywanie wnętrza dłoni oznacza uległość i przyjazne nastawienie, a odwrotny układ chęć dominacji i kontroli. Dlatego jeśli dłoń do powitania skierowana jest w dół, że nawet wyższa osoba musi wykonać skręt w nadgarstku i pokazanie wnętrza dłoni, oznacza to próbę podporządkowania i zaznaczenia swojej ważności.

Osoby równe pod względem statusu wyciągają do siebie dłoń w taki sposób, że jest ona ustawiona pionowo do podłoża i wyciągnięta w stronę partnera.

Dłonie w czasie wypowiedzi mogą przekazywać treści niezgodne ze słowem mówionym. Jeśli na przykład ktoś mówi nieprawdę, a jednocześnie nieświadomie zakrywa usta palcami, to najpewniej w odbiorcy ten gest wzbudzi nieufność.

Szerokie ruchy rąk oznaczają zwykle stany emocjonalne – drapanie się po głowie to zakłopotanie, zacieranie dłoni to zadowolenie i nadzieja na dobry interes, złączenie palców obu rąk ze sobą i wzniesienie tak zbudowanej konstrukcji do góry mówi o postawie błagalnej.

Dotknięcie opuszkami wyprostowanych palców lewej dłoni opuszków prawej dłoni i wzniesienie takiej wieży do piersi wyraża komunikat: "ja wiem, o czym mówię". Jednak, gdy człowiek siedzi, splecenie wszystkich palców i podłożenie sobie ich pod brodę oznacza uwagę dla mówiącego.

Takie samo wrażenie będzie, gdy w czasie rozmowy jedną ręką co jakiś czas dotykać będziemy swojej brody.

Wytrawni negocjatorzy bez cienia wątpliwości odczytają także gesty ramion. Splecone na piersiach oznaczają postawę obronną, a często nawet ignorancję dla mówiącego.

Wygięcie rąk do tyłu i chwycenie za plecami lewą dłonią prawego łokcia może oznaczać gniew lub zniecierpliwienie.

Również gra pojedynczych palców nie jest bez znaczenia. Wystawienie kciuka do góry podczas mocnego uchwytu poły marynarki oznacza: "moim zdaniem najlepiej będzie, jeśli...". Włożenie rąk do kieszeni i wystawienie kciuków do góry to zaproszenie do bardziej intymnej znajomości.

Nogi mówią za siebie

Jeśli nogi są widoczne dla rozmówcy, należy dbać o ich świadome ułożenie. Zwłaszcza w pozycji siedzącej nogi zaczynają przeszkadzać i jeśli krzesło jest niewygodne, układają się same w coraz to nowych pozycjach.

Aby podczas zebrania lub będąc na dywaniku u szefa postawa siedząca wyrażała szacunek i zainteresowanie, warto założyć nogę na nogę, ale pomiędzy udami nie może być przerwy. Podniesienie kolana i pokazanie podeszwy buta będzie oznaczać, że szef nie różni się od nas pod względem miejsca w hierarchii firmy.

Mężczyźni muszą pamiętać, aby stojąc nie zakładać nogi na nogę. Jest to gest zarezerwowany głównie dla kobiet i podobnie jak splecenie ramion oznacza zamknięcie na argumenty rozmówcy.

Ustawienie stóp w czasie rozmowy bardzo wymownie sugeruje chęć nawiązania kontaktu. Jeśli chcemy pokazać, że interesuje nas rozmowa z daną osobą, czubki butów powinny być ustawione skośnie w kierunku partnera.

Jeśli rozmowa toczy się w większym gronie, odpowiednio kierując ustawieniem swoich butów można wskazywać, z kim chcemy kontynuować dyskusję.

Jeśli do tego dodamy inne gesty oraz mimikę twarzy, przekaz będzie bardziej spójny i efektywny. Obserwacja rozmówcy pozwoli nam ocenić jego prawdziwe intencje w dyskusji.