Planowanie swojego życia od zawsze miało tyle samo zwolenników, co przeciwników. Dla pierwszych zaplanowanie swojej kariery zawodowej i życia osobistego staje się gwarantem osiągnięcia osobistych celów i spełnienia potrzeb. Ich oponenci stawiają pod znakiem zapytania skomplikowane metody planowania tłumacząc to nieprzewidywalnością współczesnego świata.

Zdaniem Adama Tyli, filozofa i redaktora internetowego magazynu "Wolny", planowanie pozwala nie tylko zwiększyć skuteczność podejmowanych działań, ale także zwiększyć poczucie wolności. - Każdy z nas w wieku 10 lat mógł swoje życie pokierować w dowolnym kierunku, a w miarę upływu czasu tych możliwości pozostaje coraz mniej - tłumaczy Tyla – jednak osoba planującą swoją przyszłość może kreować swoje życie nawet w starszym wieku.

Również specjaliści z zakresu zarządzania są zgodni, że aby efektywnie zarządzać przedsiębiorstwem lub choćby tylko jasno wytypowanymi procesami w firmie, menedżer powinien potrafić umiejętnie zarządzać samym sobą. - Choć może zabrzmi to dziwnie, kandydata do pracy można traktować jak małą jednoosobową firmę – wyjaśnia doradca personalny Państwowej Inspekcji Pracy – Kiedy młodzi ludzie przychodzą do mnie po pomoc w wyborze zawodu czy też sposobu poszukania pracy, zawsze pytam, kim chcą być za 5 lub 10 lat. W branży doradztwa personalnego znane jest powiedzenie "Jeśli nie wiesz gdzie idziesz, zajdziesz gdzie indziej", dlatego standardowym elementem rozmowy kwalifikacyjnej zwykło być pytanie o cele kandydata na najbliższe kilkanaście lat.

Jaką masz misję?

- Stawianie sobie celów jest w życiu rzeczą niezwykle ważną. Wyznaczenie celów na najbliższy rok, miesiąc, tydzień, powinna poprzedzić głęboka zaduma nad swoją własną misją życiową. Sprecyzowanie swojej własnej wizji przyszłości pozwala na podjęcie nowych zadań, które przybliżają nas do tego, czego oczekujemy w przyszłości – mówi Adam Tyla - Na drodze do celu powinniśmy koncentrować wszystkie nasze wysiłki i tak zarządzać swoim czasem, by się do wyznaczonego celu zbliżać z każdym dniem.

Cel musi być bardzo wyraźny. Do jego zdefiniowania można wykorzystać technikę "smart", co oznacza, że cel powinien być:

• specific - jasno określony, 
• measurable - mierzalny (po to, by stwierdzić, w jakim stopniu go osiągnęliśmy),
• achievable - osiągalny,
• related - powiązany z naszą misją życiową,
• timed - określony w czasie.

Planowanie własnej przyszłości, w tym kariery zawodowej, warto wykonać w pewien schematyczny, uporządkowany sposób. Na pierwszy etap składa się określenie celów osobistych i zawodowych. Należy zastanowić się nad własnymi zamierzeniami w tych obszarach życia w perspektywie roku (cele krótkookresowe), 5 lat (cele średniookresowe) i 10 lat (cele długookresowe).

Ponadto należy ustalić, czy określone w ten sposób cele zawodowe i osobiste są zbieżne, czy wręcz sobie zaprzeczają. Jeśli ktoś ma silną motywację do tego, aby szybko piąć się w hierarchii firmy, często musi zrezygnować z części życia rodzinnego – tłumaczy doradca personalny.

- Kolejnym etapem w planowaniu własnej przyszłości powinno być podsumowanie dotychczasowych sukcesów i porażek. Ważne jest jednak, by ta ocena była przeprowadzona w miarę obiektywnie. Często postrzegamy swoje dokonania przez pryzmat ostatnich wydarzeń lub niespełnionych ambicji – mówi Anna Rekiel, psycholog. - A przecież każdy z nas odniósł w życiu niejeden sukces, należy jednak trochę z dystansem spojrzeć na swoje życie.

Na tym etapie należy też podsumować swoje mocne i słabe strony. Cechy te pomagają lub przeszkadzają osiągać wytyczone wcześniej cele. Warto też przyjrzeć się szansom i zagrożeniom, jakie niesie dla nas rynek pracy - czynnikom, na które, mamy niewielki wpływ, ale decydują często o osobistym sukcesie lub porażce.

Takie podejście bierze się z uproszczenia analizy SWOT, która stosowana jest przy ocenianiu firm, projektów lub przedsięwzięć gospodarczych – mówi doradca personalny z Państwowej Inspekcji Pracy – jeśli nawet wnioski z takiej analizy nie będą zbyt budujące, warto się zastanowić nad sobą i nad rozwojem własnych możliwości.

Określ cele cząstkowe

Następnym etapem planowania własnej kariery, który proponują specjaliści z zarządzania, jest przypisanie ustalonym wcześniej celom zawodowym i osobistym środków ich realizacji. - Zazwyczaj, aby zaistniały odległe w czasie wydarzenia, niezbędne jest osiągnięcie kilku małych, cząstkowych celów – tłumaczy doradca personalny – jeśli ktoś chciałby pracować w dużym, zagranicznym przedsiębiorstwie, powinien znać biegle przynajmniej jeden język obcy oraz mieć wystarczające doświadczenie zawodowe i wiedzę. To są właśnie środki do osiągnięcia celu, jakim może być zagraniczny pracodawca. Celami cząstkowymi będzie np. ukończenie szkoły wyższej, zdanie egzaminu CAE i zagraniczne praktyki zawodowe.

Ostatnim etapem jest sporządzenie planu kariery w postaci prostej tabeli zawierającej wszystkie dotychczasowe przemyślenia, takie jak cele zawodowe i osobiste, cele cząstkowe, terminy i środki realizacji oraz ocena ważności tych celów. Ważne jest, aby każdy cel miał dokładnie określony termin jego osiągnięcia – przekonuje doradca personalny – w przeciwnym razie zadanie będziemy wykonywać bardzo długo, a być może w ogóle nie zdołamy tego celu osiągnąć.

Cały proces planowania własnej kariery i życia osobistego potrzebny jest do tego, by można było określić swoją misję życiową – tłumaczy Adam Tyla, redaktor magazynu "Wolny" – można dojść do wniosku, że będzie się budować domy, kręcić filmy, uczyć dzieci czy też sprzątać. Każda z tych rzeczy jest ważna. Rzecz w tym, by znaleźć sobie w życiu zajęcie i robić to, co potrafi się najlepiej. To właśnie sprawia, że życie ma sens...

Plan życia osobistego i zawodowego - plan kariery