Współczesną gospodarkę charakteryzuje otwarcie rynków i złożona sieć kontaktów biznesowych. To wymusiło na przedsiębiorstwach zmianę metody zarządzania - z dominującej na współpracującą we wszystkich obszarach działania.
Do elementarnych warunków osiągnięcia wzrostów należy odpowiednie dobranie kadry menedżerskiej, zatem firmy funkcjonujące na międzynarodowych rynkach chcą wysyłać swoich najlepszych menedżerów do pracy za granicą.
Ścieżka nie dla każdego
Na świecie 26% liderów deklaruje chęć podjęcia pracy zagranicą, również na innym kontynencie. Odsetek ten może wydawać się niewielki, jednak jeśli przyjrzeć się bliżej temu, jakie predyspozycje powinien posiadać oddelegowany menedżer, ocena może ulec zmianie. Stanięcie przed taką możliwością wymaga rzetelnej i kompleksowej analizy dotychczasowej ścieżki menedżerskiej, predyspozycji i osobowości, a także oceny prawdopodobieństwa przyszłych zachowań.
Liderzy, którzy osiągają świetne wyniki w rodzimym kraju, niekoniecznie muszą powtarzać swoje sukcesy na rynku zagranicznym, zwłaszcza, że prawdopodobnie znajdą się w sytuacji koniecznej współpracy i koordynowania działań międzynarodowej grupy. Zatem do kluczowych czynników składających się na pożądany efekt należy wiedza z zakresu funkcjonowania danego rynku lokalnego, zmian i trendów, stylu zarządzania, budowania relacji biznesowych czy sposobu istnienia przedsiębiorstw na rynku.
Dla przykładu, coraz bardziej atrakcyjny biznesowo rynek dalekowschodni, gdzie np. indyjskie zarządzanie hierarchiczne i klanowe ma niewiele wspólnego z o wiele bardziej partnerskim stylem chińskim, jest na tyle zróżnicowany sam w sobie, że bez poznania jego charakteru w poszczególnym państwie efektywne zarządzanie będzie niemożliwe. Dlatego zanim podejmiesz decyzję, zrób rzetelną analizę swojej wiedzy na temat szeroko pojętej kultury danego kraju, tak w obszarze obyczajowym, jak biznesowym i realnie oceń, w jakim stopniu jesteś w stanie opanować niezbędną wiedzę w określonym czasie.
Mosty między kulturami - umiesz je budować?
Kolejnym zagadnieniem jest umiejętność dostosowania wiedzy merytorycznej i korzystania z określonych narzędzi w innym środowisku biznesowym i gospodarczym. Zastanów się, czy potrafisz działać także w wymiarze multikulturowym, zbudować strategię i posługiwać się narzędziami, które nie były popularne w Twojej dotychczasowej karierze lidera, potwierdź umiejętności językowe.
Zrób audyt swoich kompetencji, również miękkich. Podstawą jest znajomość języków lub języka obcego w stopniu przynajmniej dobrym i umiejętność swobodnego zarządzania ludźmi w oparciu o współpracę międzykulturową lub przynajmniej współistnienie. Zastanów się, czy potrafiłbyś zarządzać w duchu symbiozy dwóch kultur i mechanizmów biznesowych. Kolejną kwestią jest zdolność radzenia sobie w sytuacji zagrożeń, które wynikałoby także z tych różnic. Zadaj sobie pytanie, czy jesteś osobą otwartą, potrafiącą odnaleźć się w nowej, nie zawsze komfortowej sytuacji. Tylko wtedy możesz być skuteczny, jeśli będziesz potrafił zmotywować pracowników, zarządzając na zasadzie wzajemnego zaufania. Dlatego bardzo ważny jest szacunek zarówno dla swojej, jak i obcej kultury, a także wzajemnych potrzeb i możliwości.
Wyciągnij wnioski z dotychczasowych doświadczeń, nie tylko biznesowych. Przeanalizuj dotychczasową ścieżkę kariery, zastanów się, jak radziłeś sobie w relacjach z partnerami i klientami zagranicznymi. Przemyśl, czy wyjazd nie będzie zbyt intensywnie ingerował w Twój świat wartości albo wymagał radykalnej zmiany stylu życia. Rozważ również, czy posiadasz wystarczającą sieć kontaktów, umożliwiających skuteczne działanie zagranicą i zaplanuj dalsze działania networkingowe.
Weź pod uwagę potencjalne korzyści i zagrożenia płynące ze zmiany, szczególnie w aspekcie charakteru samego zarządzania zasobami ludzkimi. Pracując w środowisku międzynarodowym musisz być przygotowany na to, że spotkasz się różnorakim stosunkiem do funkcji lidera i barierami komunikacyjnymi. Dlatego przede wszystkim wyjdź z pozycji członka danej grupy, nie tylko jej zarządcy. Im bardziej wejdziesz w otoczenie, poznasz specyfikę pracy osób z różnych kultur, ich wiedzę na temat danego rynku, tym łatwiej będzie Ci rozdzielać poszczególne obowiązki. Pamiętaj, że praca w takim zespole jest mniej przewidywalna i będzie wymagała od Ciebie opracowania skutecznej strategii zarówno w obszarze komunikacji językowej, jak i pozawerbalnej. Dlatego zastanów się, w jaki sposób pokierowałbyś działaniami grupowymi, żeby jak najefektywniej wykorzystać potencjał wynikający z różnorodności - duży nacisk położony na swobodne wyrażanie opinii, inicjatywę i kreatywność musi iść w parze z budowaniem atmosfery wzajemnego porozumienia i rozwojem świadomości kulturowej. Większej elastyczności i szerszego patrzenia będzie wymagało także stawianie celów, a koordynacja ich wykonywanie więcej uwagi i zaangażowania - lider powinien upewniać się, czy te cele są tak samo rozumiane przez wszystkich (w zespole wielokulturowym jest to trudniejsze, niż w przypadku monolitu kulturowego).
Wszystkie te elementy istotnie wpływają na sposób zarządzania i podejmowane decyzje, dlatego zanim zdecydujesz się na poznanie nowego, dobrze poznaj siebie i swoje możliwości. Jednym ze sposobów jest spotkanie z doradcą, coachem, mentorem, który podczas audytu pomoże Ci właściwie odpowiedzieć na wiele pytań.
