Konkursy na te aplikacje zaczynają się tego samego dnia i o tej samej godzinie w całym kraju – od części pisemnej. Na części ustnej obowiązują zestawy pytań opracowanych przez Mnistrestwo Sprawiedliwości. Corocznie minister ustala limit przyjęć na aplikację. Aplikacja trwa trzy lata i ma postać aplikacji etatowej bądź pozaetatowej.

Aplikant etatowy jest pracownikiem sądu / prokuratury i uczestniczy w zajęciach seminaryjnych. Pozaetatowy, poza uczesnictwem w zajęciach, ma obowiązek odbywać co najmniej jeden dzień w tygodniu praktykę w sądzie/prokuraturze.

Obydwie aplikacje kończą egzaminy złożone z częsci pisemnej i ustnej. Pracę w zawodzie – mianowanie na stanowisko asesora sądowego/prokuratorskiego mogą uzyskac osoby, które otrzymały najwyższe oceny końcowe z egzaminów.