Oferty pracy wybrane dla Ciebie

Załóż bezpłatne konto na Pracuj.pl, aby otrzymywać oferty pracy dopasowane do Twoich preferencji zawodowych.

We współpracy z:
praca, oferty pracy

Za porozumieniem stron


Na mocy porozumienia stron można rozwiązać każdą umowę o pracę, jak również pozaumowne stosunki prawne, np. powstałe na podstawie powołania, wyboru. Warto jednak pamiętać, że niezgodna z prawem jest sytuacja, gdy pracodawca proponuje pracownikowi podpisanie porozumienia, w którym nie wskazano daty rozwiązania umowy o pracę, lecz zostanie ona wpisana przez pracodawcę w dowolnie wybranym przez niego terminie.

Porozumienie można zawrzeć zawsze

Umowa o pracę może zostać rozwiązana w każdym czasie na mocy porozumienia stron, czyli za zgodą obu stron. Z porozumieniem o rozwiązaniu umowy o pracę nie należy jednak mylić następujących wspólnych oświadczeń:

  • porozumienia między pracodawcą a pracownikiem o skróceniu okresu wypowiedzenia, umowa rozwiązuje się wówczas za wypowiedzeniem,
  • porozumienia między pracodawcami poprzedzające przejście pracownika od jednego do drugiego pracodawcy w trakcie korzystania z urlopu bezpłatnego, umowa nie rozwiązuje się.

    Do zawarcia porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę może dojść w następujący sposób:

  • pracodawca i pracownik podpisują wspólny dokument pt. Porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę,
  • pracownik składa ofertę rozwiązania umowy o pracę, a pracodawca ją przyjmuje,
  • pracodawca składa ofertę rozwiązania umowy o pracę, którą przyjmuje pracownik.

    Jeżeli dojdzie do porozumienia z inicjatywy pracownika, wówczas potocznie określa się, że doszło do rozwiązania umowy o pracę „na prośbę pracownika”. W żadnej sytuacji nie ma obowiązku wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy na mocy porozumienia stron. Dotyczy to nawet przypadku, gdy pracownik jest w okresie wypowiedzenia umowy o pracę, a pracodawca (lub pracownik) chce rozwiązać umowę wcześniej, niż wynikałoby to z upływu okresu wypowiedzenia.

    Niezgodna z prawem jest sytuacja, gdy pracodawca proponuje pracownikowi podpisanie porozumienia, w którym nie wskazano daty rozwiązania umowy o pracę, lecz zostanie ona wpisana przez pracodawcę w dowolnie wybranym przez niego terminie.

    ZAPAMIĘTAJ!

    Rozwiązaniem umowy o pracę za porozumieniem stron nie będzie także skorzystanie przez pracodawcę z postanowienia umowy o pracę, które upoważnia pracodawcę lub pracownika do rozwiązania stosunku pracy ze skutkiem natychmiastowym, bez podawania przyczyny. Takie postanowienie umowy o pracę jest nieważne.

      Zawarcie porozumienia skutkuje m. in tym, że nie stosuje się przepisów dotyczących wypowiadania umów o pracę, co oznacza, że nie ma obowiązku:

    1. podawania przyczyny porozumienia,
    2. konsultacji z zakładową organizacją związkową,
    3. pouczania pracownika o prawie odwołania do sądu pracy,
    4. stosowania okresów wypowiedzenia,
    5. stosowania zasad tzw. szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem (co dotyczy np. pracowników w okresie urlopu macierzyńskiego i wychowawczego, pracowników, którym brakuje nie więcej niż 2 lata do nabycia prawa do emerytury z FUS, niektórych związkowców itp.).
    6. Forma dowolna, ale lepiej na piśmie

      Kodeks pracy nie określa, jaka powinna być forma porozumienia. Wobec tego należy z mocy art. 300 KP stosować odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o oświadczeniach woli (art. 60 i nast.). Wyrażeniem woli może być każde zachowanie, które ujawnia tę wolę w sposób dostateczny.

      Porozumienie można zatem zawrzeć pisemnie, ustnie bądź przez inne zachowanie, wyrażające wyraźnie wolę stron.

      Przykład:

      Pracownik oświadcza pracodawcy, że chce rozwiązać umowę o pracę za porozumieniem stron, który pomija to oświadczenie milczeniem. Uznaje się wówczas, że pracodawca nie wyraził zgody na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.

      Dla celów dowodowych i uniknięcia ewentualnych sporów, zdecydowanie najlepsza jest forma pisemna.

      Za porozumieniem bez odwołania

      Pracownik nie ma prawa odwołania się do sądu pracy od porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę. Uchylenie się od skutków prawnych porozumienia jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy pracownik wykaże, że jest ono dotknięte wadą, a więc zostało złożone pod wypływem błędu lub groźby bezprawnej (art. 82-88 KC w związku z art. 300 KP, uchwała SN z 31.8.1989 r., III PZP 37/89, OSN z 1990 r., Nr 9, poz. 108).

      Przykład:

      Pracodawca grozi pracownikowi, że w razie nie wyrażenia przez niego zgody na porozumienie rozwiązujące umowę o pracę, rozwiąże z pracownikiem umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

      Takiego działania nie można uznać za groźbę bezprawną, gdyż pracodawca ma prawo rozwiązać z pracownikiem stosunek pracy bez wypowiedzenia, o ile oczywiście istnieją ku temu powody. Zaś fakt ich istnienia i ewentualnej prawdziwości jest znany pracownikowi w chwili składania przez pracodawcę oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy (wyrok SN z 10.10.2002 r., I PKN 439/01, „Prawo Pracy” z 2003 r., Nr 4, str. 37).

      Pracownica w ciąży

      Pracownica w ciąży podlega ochronie także w przypadku rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem, choć w ograniczonym zakresie. Jedynie bowiem w przypadku, w którym pracownica złoży ofertę lub wyrazi zgodę na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, nie wiedząc o tym, że jest w ciąży, może cofnąć zgodę na rozwiązanie umowy.

      W takim przypadku nawet jeżeli nastąpiło już rozwiązanie stosunku pracy, może wystąpić o ponowne jego nawiązanie, a pracodawca ma obowiązek taki wniosek uwzględnić. Inaczej bedzie natomiast, gdy w chwili zawierania porozumienia pracownica nie była w ciąży. Jej póżniejsze zajście w ciążę (nawet jestli trwa okres wyowiedznia) nie uprawnia do domagania się "anulowania" porozumienia.

      Zwolnienia grupowe

      Jeżeli rozwiązanie umowy o pracę następuje na mocy porozumienia stron, ale:

    7. jego przyczyna nie dotyczy pracownika, np. powodem są trudności ekonomiczne pracodawcy, reorganizacja, zmiany produkcyjne, zniszczenie miejsca pracy przez pożar, i
    8. pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników,

      wówczas zwolnionemu w tym trybie pracownikowi należeć się będzie odprawa na podstawie ustawy z 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zwana ustawą o zwolnieniach grupowych (Dz.U. Nr 90, poz. 844).

      Podstawa prawna:

    9. art. 30 § 1 pkt 1, art. 36 § 6, art. 1741 Kodeksu pracy

      Ekspertkadrowy.pl