Najnowsze oferty pracy prosto na Twoją skrzynkę email. Otrzymuj za darmo.
Na mocy porozumienia stron można rozwiązać każdą umowę o pracę, jak również pozaumowne stosunki prawne, np. powstałe na podstawie powołania, wyboru. Warto jednak pamiętać, że niezgodna z prawem jest sytuacja, gdy pracodawca proponuje pracownikowi podpisanie porozumienia, w którym nie wskazano daty rozwiązania umowy o pracę, lecz zostanie ona wpisana przez pracodawcę w dowolnie wybranym przez niego terminie.
Porozumienie można zawrzeć zawsze
Umowa o pracę może zostać rozwiązana w każdym czasie na mocy porozumienia stron, czyli za zgodą obu stron. Z porozumieniem o rozwiązaniu umowy o pracę nie należy jednak mylić następujących wspólnych oświadczeń:
Do zawarcia porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę może dojść w następujący sposób:
Jeżeli dojdzie do porozumienia z inicjatywy pracownika, wówczas potocznie określa się, że doszło do rozwiązania umowy o pracę „na prośbę pracownika”. W żadnej sytuacji nie ma obowiązku wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy na mocy porozumienia stron. Dotyczy to nawet przypadku, gdy pracownik jest w okresie wypowiedzenia umowy o pracę, a pracodawca (lub pracownik) chce rozwiązać umowę wcześniej, niż wynikałoby to z upływu okresu wypowiedzenia.
Niezgodna z prawem jest sytuacja, gdy pracodawca proponuje pracownikowi podpisanie porozumienia, w którym nie wskazano daty rozwiązania umowy o pracę, lecz zostanie ona wpisana przez pracodawcę w dowolnie wybranym przez niego terminie.
ZAPAMIĘTAJ! Rozwiązaniem umowy o pracę za porozumieniem stron nie będzie także skorzystanie przez pracodawcę z postanowienia umowy o pracę, które upoważnia pracodawcę lub pracownika do rozwiązania stosunku pracy ze skutkiem natychmiastowym, bez podawania przyczyny. Takie postanowienie umowy o pracę jest nieważne. |
Zawarcie porozumienia skutkuje m. in tym, że nie stosuje się przepisów dotyczących wypowiadania umów o pracę, co oznacza, że nie ma obowiązku:
Forma dowolna, ale lepiej na piśmie
Kodeks pracy nie określa, jaka powinna być forma porozumienia. Wobec tego należy z mocy art. 300 KP stosować odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o oświadczeniach woli (art. 60 i nast.). Wyrażeniem woli może być każde zachowanie, które ujawnia tę wolę w sposób dostateczny.
Porozumienie można zatem zawrzeć pisemnie, ustnie bądź przez inne zachowanie, wyrażające wyraźnie wolę stron.
Przykład:
Pracownik oświadcza pracodawcy, że chce rozwiązać umowę o pracę za porozumieniem stron, który pomija to oświadczenie milczeniem. Uznaje się wówczas, że pracodawca nie wyraził zgody na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.
Dla celów dowodowych i uniknięcia ewentualnych sporów, zdecydowanie najlepsza jest forma pisemna.
Za porozumieniem bez odwołania
Pracownik nie ma prawa odwołania się do sądu pracy od porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę. Uchylenie się od skutków prawnych porozumienia jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy pracownik wykaże, że jest ono dotknięte wadą, a więc zostało złożone pod wypływem błędu lub groźby bezprawnej (art. 82-88 KC w związku z art. 300 KP, uchwała SN z 31.8.1989 r., III PZP 37/89, OSN z 1990 r., Nr 9, poz. 108).
Przykład:
Pracodawca grozi pracownikowi, że w razie nie wyrażenia przez niego zgody na porozumienie rozwiązujące umowę o pracę, rozwiąże z pracownikiem umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Takiego działania nie można uznać za groźbę bezprawną, gdyż pracodawca ma prawo rozwiązać z pracownikiem stosunek pracy bez wypowiedzenia, o ile oczywiście istnieją ku temu powody. Zaś fakt ich istnienia i ewentualnej prawdziwości jest znany pracownikowi w chwili składania przez pracodawcę oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy (wyrok SN z 10.10.2002 r., I PKN 439/01, „Prawo Pracy” z 2003 r., Nr 4, str. 37).
Pracownica w ciąży
Pracownica w ciąży podlega ochronie także w przypadku rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem, choć w ograniczonym zakresie. Jedynie bowiem w przypadku, w którym pracownica złoży ofertę lub wyrazi zgodę na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, nie wiedząc o tym, że jest w ciąży, może cofnąć zgodę na rozwiązanie umowy.
W takim przypadku nawet jeżeli nastąpiło już rozwiązanie stosunku pracy, może wystąpić o ponowne jego nawiązanie, a pracodawca ma obowiązek taki wniosek uwzględnić. Inaczej bedzie natomiast, gdy w chwili zawierania porozumienia pracownica nie była w ciąży. Jej póżniejsze zajście w ciążę (nawet jestli trwa okres wyowiedznia) nie uprawnia do domagania się "anulowania" porozumienia.
Zwolnienia grupowe
Jeżeli rozwiązanie umowy o pracę następuje na mocy porozumienia stron, ale:
wówczas zwolnionemu w tym trybie pracownikowi należeć się będzie odprawa na podstawie ustawy z 13.3.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zwana ustawą o zwolnieniach grupowych (Dz.U. Nr 90, poz. 844).
Podstawa prawna: