Najnowsze oferty pracy prosto na Twoją skrzynkę email. Otrzymuj za darmo.
Często zdarza się, że pracownik pomimo iż jest obecny w pracy nie z określonych przyczyn nie może świadczyć pracy. Sytuacje takie kwalifikowane są jako przestój. Zwykle pracownikowi należy się za taki czas przestój, ale… nie zawsze.
W praktyce mogą zdarzyć się takie sytuacje, w których pracownik – z różnych przyczyn – nie będzie mógł wykonywać pracy (przestój). Przyczynami zaistnienia przestoju mogą być zarówno
Ma to istotne znaczenie, gdyż od przyczyny wystąpienia przestoju uzależnione jest prawo pracownika do wynagrodzenia za czas przestoju.
ZAPAMIĘTAJ! Tylko w przypadku gdy przestój wystąpił z przyczyn dotyczących pracodawcy, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Przy czym jako przyczynę leżącą po stronie pracodawcy rozumie się zarówno powody przezeń zawinione, jak i niezależne od jego działania lub zaniechania. |
Przykład:
Zgodnie z warunkami zatrudniania, określonymi w umowie o pracę, pracownik otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 2300 zł, dodatek funkcyjny w wysokości 300 zł oraz premię regulaminową w wysokości 250 zł. W sierpniu 2008 r. pracownik przez 3 godziny nie wykonywał pracy z przyczyn niezawinionych. W związku z czym powinien otrzymać wynagrodzenie wynikające ze stawki osobistego zaszeregowania, tj. ze stawki godzinowej, obliczonej z wynagrodzenia zasadniczego.
W tym celu;
1)wynagrodzenie zasadnicze pracownika należy podzielić przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu:
2300 zł : 160 godz. = 14,37 zł
2)uzyskaną stawkę godzinową z wynagrodzenia zasadniczego pomnożyć przez liczbę godzin przestoju;
14,37 zł x 3 godz. = 43,11 zł
Zatem w sierpniu pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie za 3 godziny niezawinionego przestoju w wysokości 43,11 zł.
Przykład:
Pracownica zatrudniona w szwalni na taśmie produkcyjnej, zajmuje się wszywaniem suwaków do odzieży. Wynagradzana jest w systemie akordowym i otrzymuje 2,50 zł za każdy wszyty suwak. Za wykonaną pracę otrzymała wynagrodzenie w wysokości: w czerwiec 1500 zł, w lipcu 1250 zł, a w sierpniu 1600 zł.
We wrześniu 2008, z powodu przerwy w dostawie prądu do zakładu, przez 2 godziny nie wykonywała pracy, mimo iż była gotowa do jej świadczenia. W takim przypadku pracownica powinna otrzymać wynagrodzenie w wysokości 60% przeciętnego wynagrodzenia uzyskanego w 3 miesiącach poprzedzających wrzesień, w którym wystąpił przestój.
Aby obliczyć wynagrodzenie za 2 godziny przestoju we wrześniu należy:
1)zsumować wynagrodzenie wypłacone w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym wystąpił przestój;
1500 zł + 1250 zł + 1600 zł = 4350 zł
2) uzyskaną kwotę podzielić przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych w okresie 3 miesięcy (tj. w przypadku szwaczki 512 godzin):
4350 zł : 512 = 8,50 zł
W ten sposób otrzymaliśmy przeciętną stawkę godzinową szwaczki;
3)obliczyć 60% stawki godzinowej:
8,50 zł x 60% = 5,10 zł
4)uzyskany wynik pomnożyć przez liczbę godzin przestoju:
5,10 zł x 2 godz. = 10,20 zł
Zatem za 2 godziny przestoju we wrześniu pracownica powinna otrzymać tzw. wynagrodzenie przestojowe w wysokości 10,20 zł.
Jeżeli jednak przestój wystąpił z winy pracownika – nie zachowuje on prawa do wynagrodzenia.
Przykład:
Pracownik obsługujący wykrawarkę do metalu, chcąc przyspieszyć sobie pracę, włożył pod wykrawający stempel potrójna ilość blachy. Uszkodził w ten sposób maszynę, która została unieruchomiona na 6 godzin. Za spowodowany ze swojej winy przestój pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia.
Ponieważ pracodawca musi organizować pracę w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy w praktyce nie spotyka się, by w harmonogramie planowano pracownikom pracę w wymiarze niższym niż obowiązujący w przyjętym okresie rozliczeniowym.
Jednocześnie byłoby to nieuzasadnione ekonomicznie. W takim przypadku bowiem pracodawca i tak musiałby wypłacić pracownikowi wynagrodzenie w pełnej wysokości za pełny wymiar czasu pracy obowiązujący w danym okresie rozliczeniowym.
Przykład:
Pracownik jest zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy (8 godzin na dobę). Wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym obejmującym czerwiec 2008 r. wynosi 168 godzin. Jednakże w okresie od 18.6. do 20.6.2008 r. w związku z niedostarczeniem przez dostawcę materiału, nastąpiła przerwa w produkcji.
Faktycznie pracownicy przepracowali tylko 144 godziny. Za 24 godziny niedopracowane z powodu przestoju pracodawca powinien wypłacić pracownikowi wynagrodzenie za czas przestoju (tzw. gwarancyjne). W związku z niewypracowaniem obowiązującego pracownika wymiaru czasu pracy, pracodawca nie może polecić mu wykonywania pracy w inne dni w okresie rozliczeniowym w celu „odpracowania” przestoju.
Jednakże z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy pracownik wykonywał pracę w dniu 23.6.2008 r. trzy godziny dłużej na dobę. W związku z przekroczeniem normy dobowej czasu pracy pracownik powinien otrzymać odpowiednią rekompensatę z tytułu jej przekroczenia.
Podstawa prawna: