A ja kuję i haruję!

Koniecznie zapoznaj się z możliwościami zdobycia doświadczenia zawodowego jeszcze w trakcie studiów; masz bowiem kilka możliwości do wyboru, np.: odbycie praktyki studenckiej lub stażu. Innym rozwiązaniem jest podjęcie pracy tymczasowej czy też stałej, jeśli tylko fakt, że studiujesz, nie będzie Ci w tym przeszkadzał. Musisz przecież zrobić wszystko, co w zasięgu Twoich możliwości, aby w przyszłości nie zasilić szeregu bezrobotnych absolwentów.

Jak i gdzie student może zdobyć doświadczenie zawodowe?
Jeżeli zdecydujesz się na odbycie praktyki lub stażu, warto odwiedzić działające na Twojej uczelni organizacje studenckie, takie jak np.: AIESEC (www.aiesec.pl), ELSA (www.elsa.org.pl) czy IAESTE (www.iaeste.org). Ułatwiają one bowiem kontakt pomiędzy studentami a firmami umożliwiającymi zdobycie doświadczenia zawodowego.

Powinieneś również odwiedzić Akademickie Biura Karier. Biura te działają w wielu szkołach wyższych na terenie całego kraju (ich dane teleadresowe znajdziesz na stronie internetowej: www.1praca.gov.pl). Dysponują one aktualnymi ofertami pracy, praktyk studenckich i staży, a także informacjami, jakich kandydatów firmy poszukują. Jednym z zadań pracowników Biur Karier jest przekazanie pojawiających się ofert zainteresowanym studentom i absolwentom oraz sprawdzanie wiarygodności przedsiębiorstwa. Konsultanci Biur Karier pomogą Ci także wypełnić wymagane przez pracodawców kwestionariusze aplikacyjne oraz podpowiedzą, jak napisać interesujące CV czy list motywacyjny.

Doskonałą okazją do poznania ofert firm jest odwiedzenie targów czy giełd pracy, np.: zainteresowanie się tzw. Dniami Kariery. Wiadomości o terminie targów znajdziesz m.in. w lokalnych mediach, informatorach studenckich, na tablicach ogłoszeniowych uczelni, w Biurach Karier i organizacjach studenckich.

Warto również zajrzeć, np. do katalogów promocyjno-reklamowych pracodawców dla studentów i absolwentów szkół wyższych, takich jak, np.: "Absolwent" oraz skorzystać z zasobów Internetu czy dodatków poświęconych pracy zamieszczanych w prasie codziennej.

Można także odwiedzić urzędy pracy, biura i kluby pracy, agencje zatrudnienia czy lokalne organizacje pracodawców, np.: biuro Izby Przemysłowo-Handlowej. Zapytaj pracujące tam osoby czy mogą Ci udostępnić informacje o możliwościach odbycia praktyki studenckiej, stażu lub podjęcia pracy.

Rekrutacja na praktyki studenckie lub staże w Polsce

Praktyki są z reguły organizowane w czasie wakacji i trwają od 1 do 3 miesięcy. Staże najczęściej odbywają się w okresach dłuższych niż 3 miesiące i mogą być połączone z nauką w szkole lub wyższej uczelni.

Programy praktyk studenckich i staży organizuje wiele dużych firm oraz część średnich i małych przedsiębiorstw. Koniecznie zainteresuj się więc tą możliwością zdobycia doświadczenia zawodowego. Pamiętaj przy tym, że w wakacje najłatwiej jest znaleźć studentowi zarówno pracę, jak i praktykę lub staż, gdyż jest to czas urlopów wypoczynkowych, kiedy to wielu firmom brakuje rąk do pracy. Także Tobie, w czasie wolnym od nauki, łatwiej będzie poświęcić całą swoją energię i zaangażowanie w pracę.

Praktyki i staże najczęściej organizowane są z myślą o studentach III, IV i V roku. Mogą się o nie ubiegać także "świeżo upieczeni" absolwenci.

Część firm oferuje swoim praktykantom i stażystom również pomoc w znalezieniu zakwaterowania (jeżeli osoby te mieszkają na stałe w innym mieście) na czas praktyki czy stażu.

W dużych koncernach na kilkanaście miejsc praktyk studenckich lub staży przypada często kilkuset chętnych kandydatów - a zainteresowanie tą formą zdobycia doświadczenia zawodowego ciągle rośnie. Musisz więc liczyć się z tym, że w większości firm proces rekrutacji kandydatów na praktyki studenckie lub staże jest równie skomplikowany, jak ten dotyczący kandydatów ubiegających się o stałe zatrudnienie.

Pamiętaj przy tym, że kierunek Twoich studiów wcale nie jest najważniejszym czynnikiem decydującym o wyborze właśnie Twojej kandydatury spośród wielu aplikujących. Większość pracodawców organizujących praktyki i staże podkreśla, że najważniejsza jest otwartość, kreatywność, umiejętność współpracy w zespole. Warto też wcześniej zainwestować w naukę języków obcych i umiejętność obsługi komputera. W większości dużych firm są to warunki konieczne do odbycia praktyki czy stażu.

Rozbudowany proces rekrutacyjny pomoże przyszłemu pracodawcy ocenić Twoje predyspozycje. Firmy organizujące praktyki i staże stosują kilka etapów selekcji kandydatów - m.in. selekcję nadesłanych dokumentów i kwestionariuszy aplikacyjnych. Większość firm wymaga CV, listu motywacyjnego oraz/lub wypełnionej ankiety personalnej. Znajdziesz je na stronach internetowych poszczególnych firm. Warto poświęcić trochę czasu na staranne i przemyślane przygotowanie tych dokumentów. Postaraj się zainteresować przyszłego pracodawcę swoją osobą. Opisz swoje mocne strony, przedstaw zainteresowania, także te pozaszkolne. Warto zadbać o stronę graficzną dokumentów. Ważne, abyś opisał również to, co mógłbyś wnieść do firmy. Poza tym zaznacz dział, w którym chciałbyś odbyć praktykę lub staż. W przypadku firm, które mają filie w różnych miastach, istotne jest podanie interesującej Cię lokalizacji. Sprecyzuj także terminy, w których chciałbyś odbyć praktykę studencką lub staż.

Pamiętaj, żeby Twoje CV i list motywacyjny były skierowane zawsze do konkretnej firmy. Nie zrażaj się, jeżeli nie dostaniesz odpowiedzi od razu. Warto wysyłać swoje dokumenty aplikacyjne do jak największej ilości interesujących Cię firm - zwiększysz w ten sposób swoje szanse na znalezienie ciekawej oferty praktyki studenckiej lub stażu.

Kolejny etap rekrutacji stanowią rozmowy kwalifikacyjne. Przygotuj się do nich starannie. Pamiętaj, że zaproszenie na taką rozmowę to już całkiem spory sukces. Ważne, abyś wcześniej zapoznał się ze specyfiką firmy, np. poznał jej produkty lub świadczone przez nią usługi.

Czasem firmy stosują też różne rodzaje testów kwalifikacyjnych. Nie jest również wykluczone, że zostaniesz zaproszony na tzw. assessment center, który jest stosowany, aby m.in. sprawdzić zachowania kandydatów w sytuacjach zbliżonych do zawodowych. Być może niezbędne okaże się okazanie w wybranej przez Ciebie firmie referencji czy zaświadczenia z uczelni o byciu studentem.

Programy praktyk studenckich i staży w Polsce

Programy praktyk i staży w dużych koncernach są zazwyczaj dobrze zorganizowane. Najczęściej praktyka lub staż zaczyna się od prezentacji firmy, omówienia profilu działalności, jej struktury. Praktykant lub stażysta często ma do dyspozycji swoje biurko, telefon, komputer. Ma też okazję uczestniczyć w różnych wewnętrznych szkoleniach organizowanych przez dane przedsiębiorstwo. W większości firm praktyka czy staż polega na zrealizowaniu konkretnych projektów. Chociaż praktykant czy stażysta ma dość duży zakres odpowiedzialności, może jednak liczyć na pomoc przydzielonego mu opiekuna. Praktyki i staże zazwyczaj kończą się szczegółową oceną praktykanta lub stażysty oraz przygotowanych przez niego projektów.

W małych i średnich firmach sytuacja praktykanta lub stażysty wygląda nieco inaczej. Do tych firm najlepiej postaraj się dotrzeć bezpośrednio ze swoimi dokumentami aplikacyjnymi. Ponieważ mniejsze i średnie firmy nie mają z reguły określonych programów praktyk czy staży, będziesz musiał samodzielnie zadbać o ustalenie zakresu obowiązków, które będą do Ciebie należały. Sam też najprawdopodobniej będziesz musiał poprosić o wyznaczenie w firmie konkretnej osoby, która wesprze Cię w realizacji wyznaczonych zadań. Tutaj także procedury rekrutacyjne są mniej sformalizowane, a konkurencja jest znacznie mniejsza niż w przypadku większych firm. Pamiętaj o tym, że zawsze warto wykazać inicjatywę. To od Ciebie zależy, jak wykorzystasz swoją szansę. Często bowiem jakość praktyki lub stażu zależy od samego praktykanta czy stażysty, jego kreatywności, samodzielności i operatywności.

Wiele firm określa konkretne terminy, w których należy aplikować. Najczęściej jest to koniec kwietnia lub maja. Do niektórych firm można jednak aplikować przez cały rok.

Inną okazją do odbycia stażu jest wzięcie udziału w organizowanym od 1996 r. przez firmę PricewaterhouseCoopers oraz "Gazetę Wyborczą" konkursie "Grasz o staż". Informacje o tym konkursie znajdziesz pod adresem internetowym: www.grasz.pl. Konkurs przeznaczony jest dla studentów III, IV i V roku oraz absolwentów do 35 lat, kierunków finansowych, prawniczych, humanistycznych, technicznych i innych. Zgłoszenia konkursowe można nadsyłać wyłącznie przez Internet.

Wyróżnić tu należy dwa etapy selekcji kandydatów. Pierwszy etap polega na rozwiązaniu dwóch zadań konkursowych, a drugi stanowią rozmowy kwalifikacyjne z ewentualnymi fundatorami stażu. Mogą to być organizacje pozarządowe, urzędy administracji publicznej oraz polskie i międzynarodowe przedsiębiorstwa niemal wszystkich branż. Zwycięzcy "Grasz o staż" wygrywają również szkolenia z planowania ścieżki kariery i rozwoju osobistego prowadzone przez PricewaterhouseCoopers, a laureaci II etapu otrzymują zaproszenia na specjalne szkolenie dotyczące poruszania się po rynku pracy.

Uwieńczeniem kilkuletniej pracy nad konkursem "Grasz o staż" była otrzymana przez organizatorów w październiku 2002 r. nagroda Best Brand in Practice przyznawana corocznie przez Professional Marketing Forum Central & Eastern Europe (PM Forum CEE). Nagroda ta przyznawana jest firmom świadczącym profesjonalne usługi w Europie Środkowej i Wschodniej. Warto też wspomnieć, iż w ubiegłych latach w "Grasz o staż" uczestniczyło Ministerstwo Gospodarki i Pracy w charakterze fundatora staży dla laureatów konkursu.

Programy praktyk studenckich i staży za granicą

Jeśli jesteś zainteresowany wyjazdem zagranicznym na praktykę lub staż, możesz skorzystać z pomocy organizacji studenckich lub z programów edukacyjnych UE, np.: "Leonardo da Vinci". Warto także zapoznać się z ofertą programów praktyk zawodowych w USA: Internship USA (INT USA) oraz Professional  Career  Training USA (PCT USA).

Organizacje studenckie pomagają w znalezieniu oferty praktyki czy stażu zagranicznego (w zależności od programu mogą być one płatne lub bezpłatne) oraz wspierają w przygotowaniach do wyjazdu. Możesz również liczyć na ich radę i opiekę podczas trwania praktyki lub stażu, a następnie po powrocie do kraju. I tak, np. ELSA organizuje dla studentów prawa i młodych prawników program STEP (Students Trainee Exchange Programme), a AIESEC - Międzynarodowy Program Wymiany Praktyk ITEP (International Traineeship Exchange Programme). Można w nim wyróżnić następujące rodzaje praktyk: MT (Management Traineeship) dla studentów marketingu, zarządzania, finansów, bankowości i ekonomii, TT (Technical Trai-neeship) dla studentów kierunków technicznych i inżynierskich ze szczególnym uwzględnieniem informatyki oraz DT (Development Traineeship) dla studentów kierunków społecznych, a także ET (Educational Traineeship) dla studentów pragnących zdobyć doświadczenie w zakresie nauczania języków obcych lub innych przedmiotów w języku obcym. IAESTE (The International Association for the Exchange of Students for Technical Experience) organizuje wyjazdy na praktyki zagraniczne studentom kierunków technicznych. Wszelkich informacji dotyczących konkretnego programu, wymagań rekrutacyjnych oraz warunków związanych z uczestnictwem możesz zasięgnąć bezpośrednio w organizacjach studenckich lub na ich stronach internetowych. Udział w programie praktyk lub staży zagranicznych kosztuje od kilkudziesięciu do kilkuset złotych.

Program "Leonardo da Vinci" jest jednym z trzech programów edukacyjnych UE. Jego głównym celem jest poprawa jakości systemów kształcenia i szkolenia zawodowego. Polska od marca 1998 r. uczestniczy w tym programie na równi z państwami członkowskimi Unii. Od 2000 r. (w drugiej fazie programu przewidzianej na lata 2000-2006), program przyczynia się do rozwoju kształcenia i szkolenia zawodowego na wszystkich poziomach w poszczególnych krajach, jak też do współpracy między nimi w tym zakresie. Dalekosiężnym celem programu jest dostosowanie systemu kształcenia zawodowego do potrzeb rynku pracy w zjednoczonej Europie oraz poprawa sytuacji na rynku pracy w poszczególnych krajach. Będzie to możliwe dzięki bardziej efektywnemu przygotowaniu zawodowemu i stworzeniu lepszych szans zatrudnienia absolwentów szkół różnych typów. Dla państw członkowskich UE oznacza to m.in. wzmocnienie jej konkurencyjności w przemyśle w stosunku do innych regionów świata, rozwój społeczeństwa informacyjnego, wzmacnianie związków społecznych i ekonomicznych. W sytuacji, gdy rynek pracy - zgodnie z umowami zjednoczeniowymi - jest otwarty, chodzi już nie tylko o doskonalenie narodowych systemów kształcenia, ale także o przyjęcie standardów pozwalających na wzajemne uznawanie świadectw i dyplomów poprzez zdobywanie porównywalnych kwalifikacji.

Program "Leonardo da Vinci" dotyczy dwóch typów działań:

• projektów wymian i staży (przeznaczonych głównie dla uczniów, studentów i absolwentów, młodych pracowników oraz nauczycieli, doradców zawodowych),
• projektów tematycznych (główny cel tych projektów stanowi opracowanie produktów szkoleniowych - programów nauczania, materiałów dydaktycznych, metodyk, sieci współpracy czy przeprowadzenie badań w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego).

Program jest przeznaczony dla instytucji i organizacji mających osobowość prawną, zaangażowanych w rozwój kształcenia zawodowego - instytucji szkoleniowych, szkół zawodowych, uczelni, przedsiębiorstw, partnerów społecznych oraz władz publicznych. Osoby indywidualne uczestniczą aktywnie w projektach, nie mogą ich jednak składać samodzielnie.

W ramach "Leonardo da Vinci" konkretna instytucja czy organizacja szuka zagranicznych partnerów, którzy będą zainteresowani podjęciem współpracy, a następnie zgłasza swój pomysł na konkurs projektów (z udziałem przynajmniej jednego partnera z UE). Jeśli projekt zostanie zatwierdzony - otrzymuje dotację. Projekty oceniają eksperci krajowi i unijni. Wysokość dotacji dla wykonawców projektów uzależniona jest od typu projektu i warunków kontraktu zawartego z Krajową Agencją Programu lub Komisją Europejską. Wszystkie informacje na ten temat, dokumenty i formularze znajdziesz na stronach internetowych: Komisji Europejskiej, czy też Krajowej Agencji Programu.

Programy praktyk zawodowych w USA: Internship USA (INT USA) oraz Professional Career Training USA (PCT USA) umożliwiają zdobycie doświadczenia i nowych kwalifikacji zawodowych. Pierwszy z nich jest skierowany do słuchaczy minimum dwuletnich szkół pomaturalnych oraz studentów minimum dwuletnich studiów dziennych, wieczorowych i zaocznych w wieku 18-30 lat, drugi zaś do absolwentów w wieku 20-40 lat. W obydwu przypadkach praktyka podejmowana przez uczestnika powinna być powiązana z jego kierunkiem studiów (INT USA i PCT USA) lub minimum dwuletnim doświadczeniem zawodowym (tylko w przypadku PCT USA).

Praktyki można odbywać m. in. w następujących dziedzinach: architektura, kultura i sztuka, nauki społeczne, dziennikarstwo, informatyka, matematyka, kierunki inżynierskie, zarządzanie, bankowość i finanse, marketing, turystyka i hotelarstwo, prawo i administracja. Uczestnik podpisując umowę z praktykodawcą musi pamiętać, aby obejmowała ona minimum 30 godzin praktyki tygodniowo oraz, że w trakcie jej trwania nie będzie mógł podjąć w USA innego zajęcia. Powinien także - co zostanie zweryfikowane podczas procedury aplikacyjnej - wykazać się zaawansowaną znajomością języka angielskiego.

Zarówno program INT USA, jak i PCT USA mogą trwać maksymalnie 19 miesięcy, przy czym podczas ostatnich 30 dni uczestnik może przebywać w Stanach Zjednoczonych w celu wyłącznie turystycznym. Cena programu jest zawsze uzależniona od długości jego trwania. Jednakże to uczestnik w porozumieniu z przyszłym praktykodawcą ustala długość praktyki. Zazwyczaj biura pośredniczące przy organizacji wyjazdu do USA pobierają od uczestników opłaty serwisowe (wpisowe lub administracyjne) oraz opłaty programowe. Im dłuższy wyjazd, tym dłuższa opłata programowa. Przykładowo: 3 miesiące programu INT USA to 750 zł opłaty serwisowej oraz 410 USD opłaty programowej, zaś 19 miesięcy to 750 zł opłaty serwisowej i 1365 USD opłaty programowej. W przypadku programu PCT USA kwoty te wynoszą odpowiednio: za 3 miesiące - 750 zł i 490 USD oraz za 19 miesięcy - 750 zł i 1865 USD. Powyższe ceny obejmują: wydanie dokumentu DS-2019, na podstawie którego można się ubiegać o wizę J-1 oraz Social Security Number, ubezpieczenie zgodne z wymogami Departamentu Stanu USA, pakiet informacyjny, a także pomoc informacyjną ze strony amerykańskiego sponsora programu w trakcie pobytu w USA. Każdorazowo do ceny należy doliczyć: pobieraną od września 2004 r. przez Departament Stanu USA opłatę SEVIS (100 USD), opłatę pobieraną przez Ambasadę USA w Polsce za rozpatrzenie wniosku wizowego (100 USD) oraz koszt biletu lotniczego do USA i z powrotem.

Informacji na temat możliwości wyjazdu na praktykę do USA w ramach programów praktyk zawodowych INT USA oraz PCT USA szukaj w szkołach wyższych, Akademickich Biurach Karier, mediach lokalnych i ogólnopolskich oraz Internecie.

Dlaczego warto odbyć praktykę studencką lub staż?

Odbycie praktyki studenckiej lub stażu przyniesie Ci wiele korzyści - zaczynając już od procesu rekrutacyjnego. Ubiegając się o taką możliwość zdobycia doświadczenia zawodowego będziesz miał doskonałą okazją, aby udoskonalić swoje dokumenty aplikacyjne (CV, list motywacyjny, kwestionariusz osobowy), nabierzesz również doświadczenia w odbywaniu rozmów kwalifikacyjnych. Kiedy już dostaniesz się na praktykę czy staż, będziesz miał okazję do wykorzystania, nabytej podczas nauki w szkole średniej lub na studiach, wiedzy teoretycznej w praktyce. Nie tylko poznasz specyfikę firmy i świadczone przez nią usługi czy jej produkty, ale także wymagania stawiane pracownikom oraz style kierowania. Będziesz mógł odpowiedzieć sobie na pytanie, w jakim dziale dobrze się czujesz, na jakim stanowisku chciałbyś pracować w przyszłości czy jakie zadania wykonywać. Nauczysz się także pracy w zespole, lepiej poznasz swoje mocne i słabe strony oraz zdobędziesz nowe umiejętności i kwalifikacje zawodowe. Poszerzysz także krąg znajomych, nawiążesz nowe, wartościowe kontakty.

Chociaż najważniejszym powodem ubiegania się o praktykę studencką czy staż powinno być dla Ciebie zdobycie cennego doświadczenia zawodowego, to warto dodać, iż wynagrodzenie nie jest tu bez znaczenia. Niektóre znane firmy oferują bowiem nawet kilka tysięcy zł brutto miesięcznie! Odbycie praktyki studenckiej lub stażu może także pomóc w napisaniu pracy dyplomowej czy magisterskiej. Być może pracodawca pomoże Ci w dokonaniu wyboru tematu Twojej pracy oraz udostępni dane, które przydadzą Ci się w części poświęconej firmie. Natomiast, jeżeli się sprawdzisz, zwiększy to Twoje szanse na zatrudnienie w tej firmie w przyszłości. Jednak nawet jeśli po zakończeniu praktyki lub stażu nie dostaniesz wymarzonej oferty pracy, koniecznie zadbaj o to, by pracodawca wystawił Ci referencje. Będą one kiedyś bardzo pomocne w poszukiwaniu zatrudnienia.

Praca tymczasowa

Jak już zdążyłeś się zorientować, zakwalifikowanie się do któregoś z programów praktyk lub staży wcale nie jest łatwe. Dlatego też warto zdobyć pewne doświadczenie zawodowe, którym będziesz mógł się pochwalić nieco wcześniej, tj. na I lub II roku studiów. Możesz postarać się o pracę tymczasową.

Jest wiele powodów, dla których warto pracować w czasie studiów. Podjęcie pracy, nawet prostej, fizycznej - poza tym, że daje oczywistą poprawę Twojej sytuacji finansowej - świadczy o Tobie, że jesteś osobą dobrze zorganizowaną, operatywną i samodzielną (potrafisz bowiem połączyć naukę z pracą); jest też sygnałem dla pracodawcy, że jesteś osobą odpowiedzialną, która poważnie myśli o przyszłości. Poza tym, podobnie jak w przypadku praktyki studenckiej czy stażu, stworzy Ci okazję nauczenia się zarządzania swoim czasem, współpracy z innymi ludźmi, wyznaczania celów i priorytetów.

Jest kilka możliwości zdobycia informacji o ofertach pracy tymczasowej przez studentów. Jedną z nich jest śledzenie ogłoszeń o pracy w prasie. Warto także odwiedzić agencję pracy tymczasowej "wynajmującą" firmom pracowników na określony okres. Z ich ofertą możesz zapoznać się także poprzez Internet, odwiedzając np. następujące strony internetowe: Adecco Poland, www.adecco.pl, Randstad Sp. z o.o.,  www.randstad.pl czy Active Plus, www.activeplus.com.pl. Możesz także skorzystać z oferty Ochotniczych Hufców Pracy. Na stronie www.ohp.pl znajdziesz sporo przydatnych informacji na ten temat oraz kontakty do oddziałów regionalnych OHP.

Wykonując pracę tymczasową będziesz musiał wywiązać się z konkretnych zadań. Wymogi i czas ich realizacji zostaną wcześniej dokładnie określone i zapisane w umowie. Jeśli skorzystasz z oferty jednej z agencji pracy tymczasowej, wtedy otrzymasz wynagrodzenie właśnie z tej agencji, a nie od firmy, w której będziesz pracować. Czas trwania umowy może być różny. Może wynosić od jednego dnia do nawet kilku lat. Jednak taka praca, podobnie jak praktyka czy staż, jest szansą na zdobycie stałego zatrudnienia w przyszłości i podniesienie swoich kwalifikacji zawodowych. Jeżeli chodzi o płacę, to zarobki pracowników tymczasowych wynoszą od kilku do nawet kilkudziesięciu zł brutto za godzinę - w zależności od rodzaju wykonywanych zadań.

Twoja pierwsza praca (także płaca) zależeć też będzie od Twoich predyspozycji, umiejętności i kwalifikacji. Często są to zajęcia, które nie wymagają wcześniejszego doświadczenia zawodowego czy dobrego przygotowania. Studenci najczęściej podejmują się prac przy promocjach lub obsłudze infolinii danej firmy, udzielają korepetycji, pracują jako kelnerzy, ekspedienci, kurierzy, przy roznoszeniu ulotek, przy inwentaryzacjach, jako akwizytorzy, pracownicy recepcji, asystentki, sekretarki, zajmują się dziećmi, wprowadzają dane do komputera, są ankieterami czy wykonują proste prace biurowe. Po odbyciu odpowiednich kursów możesz także pracować jako wychowawca kolonijny lub ratownik na pływalni.