Jan Nowak liczy swoje pieniądze

Jan Nowak ma pomysł na biznes. Chce otworzyć księgarnię blisko uniwersytetu. Sformułował już misję firmy, określił cechy przyszłych klientów, zna produkty i sposoby poinformowania studentów uniwersytetu o swojej działalności. Rozeznał także ile konkurencyjnych księgarń istnieje w okolicy i jaki mają asortyment.

Jego biznes plan jest prawie skończony. Teraz pozostało już tylko obliczyć wszystkie spodziewane koszty i przychody, a więc określić, czy interes rzeczywiście będzie się opłacał. Jan Nowak nie jest z zawodu księgowym, zna tylko podstawowe zasady rachunku ekonomicznego. Za 500 zł miesięcznie szczegółami finansowymi zajmie się znajome biuro rachunkowe.

Przed otwarciem księgarni Nowak musi wyremontować pomieszczenie i kupić niezbędne wyposażenie. Obliczył, że będzie to kosztowało 12000 zł. Ma zaoszczędzoną taką kwotę, ale rozważa możliwość pozostawienia jej na lokacie bankowej i wzięcia kredytu bankowego pod zastaw samochodu. Rozpoczęcie działalności wiąże się zawsze z dużym ryzykiem niepowodzenia. Nowak będzie się czuł pewniej mając nadal oszczędności. Oprocentowanie lokat bankowych wynosi 6%, a kredytu 12% w skali roku. Odsetki w obu przypadkach są naliczane co miesiąc. Inflacja wynosi mniej niż 1,5% i prognozuje się jej dalszy spadek. Ponieważ Nowak nie zna się na ekonomii, pomija tak małe wzrosty cen.

Zwrot w ciągu roku

Nowak chciałby założyć księgarnię studencką w taki sposób, aby zainwestowane pieniądze zwróciły mu się w ciągu roku. Do pracy w księgarni zatrudni na umowę o pracę Annę Kowalską i zapłaci jej 1000 zł brutto. Sam będzie zajmował się zamówieniami, marketingiem i doborem tytułów książek. Jego księgarnia ma być wyjątkowa – wszystkie książki, niezależnie od tematyki i grubości mają być tańsze niż u konkurencji i kosztować średnio 30 zł.

Jan Nowak powinien zastanowić się, czy cena jest poprawnie ustalona i ile książek musi sprzedać w ciągu miesiąca, by mógł opłacić co miesiąc pracę Kowalskiej – 1237 zł, wynajem lokalu – 2000 zł, obsługę księgową – 500 zł, prąd, telefon i paliwo – w sumie 1000 zł – oraz by mógł liczyć na zwrot w zainwestowanych 12000 zł w ciągu roku, a także miał coś dla siebie.

Po pierwsze, Nowak musi podjąć decyzję, czy zainwestuje swoje pieniądze, czy pożyczy je z banku. Koszt kredytu w ciągu najbliższego roku oraz sumę odsetek z lokaty bankowej może obliczyć ze wzoru:

Wiedza z podstawówki

Do obliczenia ilości książek, które Nowak musi sprzedać, należy sięgnąć do matematyki ze szkoły podstawowej. Przy jej pomocy Nowak określi 2 funkcje, z których jedna będzie obrazować koszty, a druga przychody księgarni. Miejsce przecięcia tych funkcji wyznaczy ilość książek, które muszą być sprzedane, by Nowak zaczął wychodzić na swoje.

Miesięczna funkcja kosztów w pierwszym roku działlaności zostanie zbudowana z dwóch rodzajów kosztów:

• stałych, czyli wynagrodzenia Kowalskiej 1237 zł, wynajmu lokalu 2000 zł, opłaty za obsługę finansową 500 zł oraz innych kosztów – 1000 zł, a także stałego zwrotu zainwestowanego kapitału (jeśli były to jego pieniądze) lub spłaty kredytu bankowego wraz z odsetkami – 1061,7 zł w przypadku oszczędności ((12000 + 740)/12) i 1126,8 ((12000 + 1521)/12) zł w przypadku kredytu bankowego,
• zmiennych, a więc zależnych od ilości sprzedanych książek, nabywanych w hurtowni średnio po 20 zł.

Miesięczna funkcja kosztów będzie zatem miała wzór:

• w przypadku zainwestowania swoich oszczędności y = 20 * x + 5798,7,
• a w przypadku wzięcia kredytu bankowego y = 20 * x + 5863,8.

Miesięczna funkcja przychodów będzie zależała tylko od przychodów ze sprzedaży książek, a więc będzie miała postać y = 30 * x. We wszystkich wzorach „x” oznacza liczbę książek jaka gwarantuje, że działalność zaczyna być dla Nowaka opłacalna. Symbol „y” wyznaczy wówczas wielkość niezbędnych w tym celu przychodów.

600 książek miesięcznie

Po rozwiązaniu dwóch układów równań okaże się, ile trzeba sprzedać książek w miesiącu, aby zacząć osiągać zysk. W przypadku wzięcia przez Nowaka kredytu bankowego liczba książek wynosi 587, a jeśli zainwestuje swoje własne pieniądze, to wyniesie 580 sztuk. Wartość miesięcznych przychodów w pierwszym przypadku to 17 610, a w drugim 17 400 zł.

Warto zauważyć, że przy takiej liczbie sprzedanych książek Nowak jest dopiero „na zero”, a jego miesięczny przychód będzie proporcjonalny do ilości sprzedanych książek powyżej obliczonych wartości. Jeśli przyszły przedsiębiorca stwierdzi, popyt wśród studentów może nie być aż tak duży, może podjąć następujące decyzje:

• podwyższyć średnią cenę książek,
• znaleźć tańszego dostawcę,
• nie zatrudniać Anny Kowalskiej, tylko samemu stanąć za ladą, 
• znaleźć tańszy lokal,
• mniej zainwestować, czyli znaleźć tańsze wyposażenie, meble, komputer,
• ograniczyć koszty dodatkowe,
• szukać nabywców swoich książek również innymi sposobami, na przykład przez internet.

W następnym roku działalności, gdy Nowak zwróci sobie lub bankowi poniesione wydatki związane z założeniem firmy, liczba książek niezbędnych do osiągnięcia zysku, zmaleje. Przyczyną tego będzie spadek kosztów stałych, obecnie zawyżanych zwrotem zainwestowanego kapitału.

W biznesplanie Jana Nowaka powinna się również znaleźć ocena przyszłej płynności finansowej. Jest ona uzależniona od terminów płatności za książki, które pobrał z hurtowni. Idealnym rozwiązaniem byłoby dla Nowaka znaleźć takiego dostawcę towaru, za który nasz bohater mógłby płacić dopiero po jego sprzedaży w swoim sklepie. Inaczej, nawet jeśli miesięczny lub roczny plan finansowy będzie dopracowany, Nowak będzie borykał się stale z niedoborem gotówki na zobowiązania wobec hurtowni i budżetu państwa.