Wynagrodzenie w pierwszym roku pracy

W tabeli 1. znajdują się dane na temat wynagrodzeń, jakie otrzymywały osoby w pierwszym roku pracy. Dla porównania przedstawiono w niej również informacje na temat wysokości wynagrodzeń w całej badanej grupie.

W pierwszym roku pracy połowa osób zarabiała w przedziale pomiędzy 1300 PLN a 2600 PLN. Mediana ich zarobków wyniosła 1800 PLN i była o 28 % niższa niż mediana wynagrodzenia dla całej badanej grupy. 10% najlepiej zarabiających osób z rocznym stażem pracy otrzymywało wynagrodzenie 3,8 raza wyższe niż grupa 10% otrzymujących najniższe płace.

W pierwszym roku pracy 80% osób otrzymywało wynagrodzenie podstawowe mieszczące się w przedziale pomiędzy 950 PLN a 3000 PLN. Mediana wynagrodzenia podstawowego, 1500 PLN, była o 25% niższa niż mediana wynagrodzenia w całej grupie badanych osób, która wyniosła 2000 PLN.

Na wykresie 1. przedstawiono, ile osób ze stażem pracy do jednego roku, znajdowało się
w kolejnych przedziałach płacowych.

Analizując rozkład wynagrodzeń widzimy, że najwięcej osób bo ponad 27%, zarabia w przedziale pomiędzy 1001 PLN a 1500 PLN. Prawie 60% osób nie przekroczyło progu 2000 PLN. Tylko 5,5% zarabiało powyżej 4501 PLN. W pierwszym roku pracy, pensję poniżej 1000 PLN otrzymywało nieco ponad 11% osób. Łącznie ponad 84% osób pracujących nie dłużej niż rok zarabia poniżej 3000 PLN.

Wykres 2. przedstawia różnice w zarobkach, na które mogły liczyć osoby z wykształceniem średnim, niepełnym wyższym i wyższym w pierwszym roku pracy.

Na najwyższe zarobki w ciągu pierwszego roku pracy mogły liczyć osoby z ukończonymi studiami wyższymi. Mediana ich zarobków wyniosła 2000 PLN. Była ona o 42% wyższa niż mediana wynagrodzenia osób z wykształceniem średnim (1400 PLN) i o 19% wyższa niż mediana zarobków osób z wykształceniem niepełnym wyższym (1679 PLN). 25% najlepiej zarabiających osób z wykształceniem niepełnym wyższym otrzymywało wynagrodzenie o 22% wyższe niż grupa najlepiej zarabiających osób z wykształceniem średnim. Wśród 25% osób najniżej zarabiających różnice te były mniejsze. Osoby z wykształceniem niepełnym wyższym zarabiały 1200 PLN. Ich zarobki były o 9% wyższe niż osób z wykształceniem średnim (1100 PLN).

Czynnikiem różnicującym wysokość zarobków otrzymywanych w pierwszym roku pracy była również płeć badanych. W tabeli 3. znajdują się szczegółowe dane na ten temat.

W pierwszym roku pracy mężczyźni zarabiali o 25% więcej niż kobiety. Wśród mężczyzn większe były także rozpiętości pomiędzy najwięcej i najmniej zarabiającymi. 10 % najlepiej zarabiających mężczyzn (4110 PLN) otrzymywało wynagrodzenie wyższe aż o 273 % niż płace 10 % mężczyzn najmniej zarabiających (1100 PLN). Najlepiej opłacane kobiety (3200 PLN) mogły liczyć z kolei na pensję o 220% wyższą niż kobiety otrzymujące najniższe pensje (1000 PLN).

W tabeli 4. przedstawiono dane na temat wynagrodzeń osób o łącznym stażu pracy do jednego roku w zależności od wielkości firmy.

Ważnym czynnikiem różnicującym wielkość zarobków w pierwszym roku pracy była wielkość firmy. Jak wynika z tabeli 4, na najwyższe zarobki w pierwszym roku pracy mogły liczyć osoby pracujące w dużych przedsiębiorstwach zatrudniających powyżej 1000 pracowników. Mediana ich zarobków wyniosła 2200 PLN. Najniższe wynagrodzenia otrzymywali badani zatrudnieni w mikro przedsiębiorstwach. Mediana ich zarobków wyniosła 1500 PLN i była o 32% niższa od wynagrodzeń pracowników w dużych przedsiębiorstwach (powyżej 1000 pracowników). W małych przedsiębiorstwach, zatrudniających od 10 do 49 pracowników, mediana zarobków wyniosła 1600 PLN. O 200 PLN wyższą pensję otrzymywali pracownicy w średnich przedsiębiorstwach (mediana 1800 PLN). O kolejne 270 PLN (mediana 2070 PLN) wzrastały wynagrodzenia w przypadku dużych przedsiębiorstw (250 – 999 pracowników). Rozpiętości zarobków wzrastały wraz ze wzrostem firmy. W małych przedsiębiorstwach 10% najlepiej zarabiających pracowników otrzymywało pensje wyższe o 230% od pracowników zarabiających najniżej. W największych firmach ta różnica wzrastała do 275%.

W tabeli 5 przedstawiono wysokości wynagrodzeń w firmach o różnym pochodzeniu kapitału.

W pierwszym roku pracy w firmach z kapitałem zagranicznym osoby badane mogły liczyć na zarobki o 38% wyższe niż pracownicy w firmach z kapitałem polskim. Mediana zarobków wyniosła w nich 2200 PLN. Połowa osób w tych firmach (z kapitałem zagranicznym) zarabiała w przedziale pomiędzy 1600 PLN a 3100 PLN. W firmach z kapitałem polskim połowa osób zarabiała więcej niż 1200 PLN, ale mniej niż 2300 PLN. Jak widać więc, rozpiętości pomiędzy tymi zarobkami są wyższe w firmach z kapitałem zagranicznym i wynoszą 1500 PLN.
Przeanalizujemy teraz różnice w poziomach wynagrodzenia osób na przykładzie wybranych województw.

Tradycyjnie już, na najwyższe zarobki w roku 2006 mogły liczyć osoby pracujące w województwie mazowieckim. Mediana ich wynagrodzenia w pierwszym roku pracy wyniosła 2200 PLN. Była ona o 44% wyższa niż mediana zarobków w województwie kujawsko-pomorskim, gdzie wyniosła 1525 PLN. Na relatywnie wysokie zarobki mogli liczyć także mieszkańcy województwa małopolskiego. Mediana ich zarobków była w 2006 roku równa 1900 PLN. 10% najlepiej zarabiających w tym województwie otrzymywało pensje wyższe niż 3600 PLN. 10% pracowników zarabiało tam poniżej 1049 PLN. Pensje porównywalnej wysokości otrzymywali mieszkańcy województw: wielkopolskiego, pomorskiego i dolnośląskiego. Mediany ich zarobków wyniosły odpowiednio 1850 PLN, 1830 PLN i 1820 PLN.

Czynnikiem różnicującym wysokość zarobków w pierwszym roku pracy była również branża w jakiej działa firma. Tabela 7. przedstawia dane na temat wysokości płac w wybranych branżach.

Wśród osób zatrudnionych przez okres do jednego roku najwięcej zarabiali pracownicy w branży IT. Mediana ich wynagrodzenia wyniosła 2400 PLN i była o 20% wyższa niż mediana zarobków w branży budowlanej i w przemyśle ciężkim. W branżach tych pracownicy mogli liczyć na zarobki w wysokości 2000 PLN (mediana). Najniższe pensje otrzymywali pracownicy w sektorze publicznym (mediana 1480 PLN) oraz w branży handlowej (mediana 1500 PLN). W bankowości w pierwszym roku pracy osoby zarabiały 1900 PLN. 10% najlepiej zarabiających osób w tej branży otrzymywało pensje wyższe niż 4000 PLN.

Pierwsza praca

Przyjrzyjmy się teraz, jakie wynagrodzenia otrzymywały osoby podejmujące swoją pierwszą pracę i podpisujące pierwszą umowę (tabela 8).

Osoby podejmujące pierwszą pracę mogły w roku 2006 liczyć na wynagrodzenie w wysokości 1344 PLN (mediana). Było to o 46% mniej niż wyniosła mediana zarobków wszystkich osób uczestniczących w badaniu. Połowa osób w swojej pierwszej pracy zarabiała ponad 1000 PLN, ale mniej niż 1900 PLN. Jedynie 10% otrzymywało wynagrodzenie powyżej 2500 PLN. 10% najmniej zarabiających nie przekroczyło granicy wynagrodzenia równej 899 PLN.

Wysokość pierwszego wynagrodzenia bardzo rzadko przekraczała granicę 2500 PLN. 91% osób otrzymywało pensję poniżej tej kwoty. 62,6% osób zarabiało poniżej 1500 PLN. 30,3% osób znajdowało się grupie, których pensje były niższe niż 1000 PLN.

W tabeli 9 znajdują się szczegółowe dane na temat wysokości wynagrodzenia w pierwszej pracy absolwentów wybranych kierunków studiów.

Jak wynika z tabeli, na najwyższe zarobki w swojej pierwszej pracy mogli liczyć absolwenci kierunków technicznych związanych z zaawansowanymi technologiami. Mediana ich zarobków wyniosła 1800 PLN. Połowa kończących te kierunki osób zarabiała więcej niż 1200 PLN, ale nie więcej niż 2300 PLN. 10% najwięcej zarabiających uzyskało zarobki przekraczające 3000 PLN. Zarobki 75% absolwentów kierunków ekonomicznych, uniwersyteckich humanistycznych i technicznych nie przekroczyły 2000 PLN. Mediana wynagrodzenia, na jakie mogli oczekiwać w pierwszej pracy absolwenci tych studiów była taka sama i wyniosła 1500 PLN.

Tabela 10 przedstawia porównanie zarobków, na jakie mogli liczyć absolwenci wybranych kierunków w pierwszej pracy i o łącznym stażu do jednego roku.

W swojej pierwszej pracy najwyższe wynagrodzenie otrzymywali absolwenci studiów technicznych (zaawansowane technologie). Mediana ich płac wyniosła 1800 PLN. W ciągu pierwszego roku pracy zarobki wzrastały o 33% do poziomu 2400 PLN. O tyle samo wzrosły zarobki wśród osób kończących studia ekonomiczne, z 1500 PLN do 2000 PLN.

Czynnikiem, który jak się okazało miał znaczny wpływ na poziom zarobków zarówno osób rozpoczynających pracę jak i osób pracujących już prawie rok był sposób znalezienia pracy. Najlepiej zarabiały osoby, które pracę znalazły za pośrednictwem firmy doradztwa personalnego. W przypadku osób o stażu pracy do jednego roku mediana zarobków wyniosła wówczas 2210 PLN. W pierwszej pracy znalezionej dzięki firmie doradztwa personalnego zarobki wyniosły 1750 PLN. Na porównywalne wynagrodzenie mogły liczyć osoby, które poszukiwały pracy poprzez studenckie biura karier. Pierwsza pensja wyniosła w ich przypadku 1700 PLN. W ciągu pierwszego roku zarabiały one przeciętnie 2094 PLN. Najniższe wynagrodzenie otrzymywały osoby, które pracę znalazły za pośrednictwem Urzędu Pracy. W pierwszym roku pracy osoby te zarabiały przeciętnie 1300 PLN. Pierwsza pensja w ich przypadku wyniosła 1000 PLN.

Najwyższe zarobki, zarówno w pierwszej pracy jak i w pierwszym roku pracy otrzymywali badani zatrudnieni w firmach prywatnych. Ich pierwsza płaca wyniosła 1440 PLN. Była ona o 20% wyższa niż pierwsza pensja w firmie państwowej (mediana 1200 PLN) i o 23% wyższa niż pierwsze wynagrodzenie oferowane w sferze budżetowej lub komunalnej (mediana 1170 PLN).

W tabeli 11 znajdują się dane na temat wynagrodzeń w różnych działach zarówno w pierwszej pracy jak i w ciągu pierwszego roku pracy.

Osoby podejmujące pierwszą pracę na najwyższe zarobki mogły liczyć w dziale informatycznym. Mediana wynagrodzenia była w nim równa 1900 PLN. W ciągu pierwszego roku wzrastała ona o 31% do 2500 PLN. Najniższe wynagrodzenia otrzymywali w pierwszym roku pracy pracownicy  działów: obsługi klienta i księgowości. Mediana płacy była w nich równa 1500 PLN i była ona o 25% wyższa niż zarobki osób podejmujących w tych działach swoją pierwszą pracę (mediana 1200 PLN). Na najwyższy wzrost w ciągu pierwszego roku mogli liczyć pracownicy działów produkcyjnych. Pracownicy o stażu pracy do jednego roku, z medianą zarobków 1900 PLN, zarabiali o 46% więcej niż osoby podejmujące w tych działach swoją pierwszą pracę (mediana 1300 PLN).

Tabela 12 obrazuje różnice w wysokości pierwszych zarobków ze względu na pochodzenie kapitału. W firmach z kapitałem polskim mediana płacy była równa 1200 PLN. Była ona o 33% niższa niż mediana wynagrodzenia w firmach z kapitałem zagranicznym. W firmach z kapitałem zagranicznym wyższe były także rozpiętości pomiędzy najlepiej i najgorzej zarabiającymi. 10% osób otrzymywało wynagrodzenie wyższe niż 3000 PLN. Było to o 2000 PLN więcej niż zarabiało 10% osób najniżej wynagradzanych. Różnica ta w przypadku firm z kapitałem polskim wyniosła 1340 PLN.

Jak wynika z wykresu 6, znajomość języków w stopniu dobrym lub bardzo dobrym różnicowała wysokość zarobków. Miała ona znaczenie zarówno przy podpisywaniu pierwszej umowy o pracę, jak i w przypadku osób pracujących do jednego roku. Osoby legitymujące się znajomością więcej niż dwóch języków mogły liczyć na pierwszą pensję w wysokości 2000 PLN. Wzrastała ona o 30% w ciągu pierwszego roku pracy do 2600 PLN. Osoby nie znające żadnego języka zarabiały w pierwszym roku pracy 1600 PLN. Ich pierwsza pensja wyniosła 1200 PLN.

Podsumowanie

Wysokość pierwszego wynagrodzenia a także możliwy jego wzrost w ciągu pierwszego roku pracy jest niezwykle ważnym czynnikiem dla osób rozpoczynających pracę. Fakt, iż są one niższe niż przeciętne zarobki nie jest zadziwiający. Wraz z coraz większym stażem pracy, osoby mogą liczyć na coraz wyższe zarobki. Zmiany te w dużej mierze zależą także od innych zmiennych, takich jak  wykształcenie, znajomość języków obcych czy rodzaj firmy.

Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:

• wynagrodzenie całkowite – miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak np. premie, nagrody itd.;

• mediana – dzieli uporządkowany od najmniejszej do największej wartości zbiór danych na dwie równe części. Jeżeli wynosi ona np. 2000 zł oznacza to, że połowa osób zarabia poniżej 2000 zł a połowa powyżej 2000 zł. Dlaczego w naszym opracowaniach posługujemy się medianą a nie średnią arytmetyczną? Rozwiązanie to stosuje się dlatego, że mediana lepiej oddaje rzeczywisty poziom przeciętnych zarobków w danej populacji niż średnia, na którą bardzo wpływają wartości skrajne. Mała grupa bardzo dobrze zarabiających dyrektorów może
w dużym stopniu podwyższyć średnią wynagrodzeń. Wysokie zarobki dyrektorów nie wpłyną na medianę, której wartość pokaże jak naprawdę zarabia się w danej grupie.

• dolny kwartyl – odcina "dolną" 1/4 część zbioru danych. Jeżeli dolny kwartyl wynosi np. 1500 zł oznacza to, że 25% osób zarabia poniżej 1500 zł a 75% powyżej 1500 zł.

• górny kwartyl – odcina "górną" 1/4 część zbioru danych. Jeżeli górny kwartyl wynosi np. 3000 zł oznacza to, że 75% osób zarabia poniżej 3500 zł a 25% powyżej 3000 zł.

• pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1000 PLN.

• dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 3000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 3000 PLN.

Artykuł pochodzi z serwisu wynagrodzenia.pl