Tabela 1  prezentuje wynagrodzenia całkowite w bankowości w  2006 roku. Jak widać płaca w tej branży uzależniona jest od zajmowanego stanowiska. Najniższe wynagrodzenie otrzymują pracownicy szeregowi, z których połowa zarabia pomiędzy 1516 PLN a 2930 PLN. Na stanowisku specjalisty mediana dochodów jest już o 64% wyższa i wynosi 3450 PLN. Zdecydowanie najwyższe płace w bankowości mają dyrektorzy. Zarobki co 10 z nich przekraczają 30000 PLN. Co istotne, na tym stanowisku występuje też największa dysproporcja dochodów. Najlepiej zarabiający dyrektorzy mają bowiem uposażenie ponad 7 razy wyższe od najgorzej zarabiających osób na tym stanowisku.

Zobaczmy jaki jest udział premii w wynagrodzeniu całkowitym pracowników sektora bankowego (wykres 1). Jak widać, na każdym szczeblu premia stanowi istotny składnik wynagrodzenia. Najmniejszy jej udział w całkowitej płacy (8,5%) występuje w przypadku stanowisk szeregowych. Kierownicy w postaci premii otrzymują 14,8% swojego wynagrodzenia, natomiast dla połowy dyrektorów jej udział w całkowitych dochodach może wynosić blisko 20%. 

W celu uzyskania pełniejszego obrazu wynagrodzeń w bankowości przyjrzyjmy się teraz wykresom prezentującym odsetek pracowników zarabiających w poszczególnych przedziałach płacowych.

Wykres 2 przedstawia rozkład wynagrodzeń dla pracowników szeregowych i specjalistów. Jak widać zdecydowana większość - 78,4% pracowników szeregowych zarabia do 3000 PLN. Dla specjalistów odsetek ten wynosi 42,6%. Wyraźna jest również tendencja: im wyższy przedział płacowy tym większa różnica w wysokości zarobków na korzyść specjalistów. Dla 39,7% z nich dochody kształtują się pomiędzy 3000 PLN a 6000 PLN. Jednocześnie takie zarobki ma tylko 19,7% pracowników szeregowych. 

Wykres 3 prezentuje odsetek pracowników zarabiających w poszczególnych przedziałach płacowych na stanowisku kierownika i dyrektora. Ponad połowa kierowników (54%) otrzymuje wynagrodzenie do 5000 PLN. Wśród dyrektorów odsetek ten jest zdecydowanie niższy i wynosi 13,6%. Dyrektorzy stanowią natomiast najliczniejszą grupę osób zarabiających powyżej 10000 PLN. Takie wynagrodzenie otrzymuje blisko 48,5% z nich.

Przyjrzyjmy się jeszcze jak kształtują się wynagrodzenia ze względu na sektor działalności bankowej (tabela 2). Najwyższe dochody osiągają zatrudnieni w obszarze bankowości korporacyjnej, gdzie mediana płacy wynosi 4235 PLN. O blisko 13% niższe dochody mają pracownicy działający w bankowości inwestycyjnej. W bankowości detalicznej, gdzie pracuje zdecydowana większość badanych, wynagrodzenia są stosunkowo najniższe (o 34% niższe niż w bankowości korporacyjnej). Co 10 pracownik zarabia tam poniżej 1350 PLN.

Świadczenia dodatkowe

Ważnym składnikiem wynagrodzeń z punktu widzenia motywacji i podnoszenia atrakcyjności pracy stają się obecnie wszelkiego typu świadczenia dodatkowe. Jak widać w tabeli 3, w bankowości określone dodatki uzależnione są przede wszystkim od szczebla zarządzania. Pracownicy szeregowi znaczniej rzadziej od pozostałych otrzymują świadczenia w postaci telefonu komórkowego (9,6% z nich), samochodu służbowego (4,2%) czy laptopa (2,2%), co wydaje się oczywiste z punktu widzenia charakteru ich pracy i zakresu jej odpowiedzialności. Wraz ze wzrostem stanowiska rośnie liczba osób, którym przysługują dodatki w postaci opcji na akcje. Otrzymuje je odpowiednio 4,7% kierowników i 13,1% dyrektorów. Podobnie rzecz przedstawia się w przypadku udziałów/akcji firmy. Tu liczba dyrektorów mogących się pochwalić tym rodzajem świadczenia jest o 3,7% wyższa od liczby specjalistów, którym ono przysługuje. Stosunkowo najmniejsze dysproporcje między szczeblami widać w liczbie bankowców, którzy mogą korzystać z bezpłatnych zajęć sportowo-rekreacyjnych.

Wynagrodzenia a dział

Patrząc na dane zawarte na wykresie 4 widać, że najlepiej opłacanymi pracownikami w sektorze bankowym są osoby z działu informatycznego. Mediana ich dochodu wynosi 5000 PLN i jest o 67% wyższa od mediany płacy dla całej branży. Nie są to dane zaskakujące, zważając na coraz bardziej dynamicznie postępującą informatyzację całego sektora i przenoszenie ciężaru obsługi klienta w stronę wykorzystania narzędzi elektronicznych (Internet, WAP itp.). Systemy bankowe, a zarazem funkcjonowanie całego banku uzależnione jest w dzisiejszych czasach od osób pracujących w dziale informatycznym. Dlatego banki dbają o to, aby te osoby były odpowiednio wynagradzane.

Równie dobrze w sektorze bankowym zarabiają osoby zatrudnione w dziale marketingu (4950 PLN). Najniższe dochody mają osoby zatrudnione w księgowości i przy obsłudze  klienta. Mediana ich wynagrodzenia jest odpowiednio o 54% i 50% niższa od zarobków osób z działu informatycznego.

Wynagrodzenia w zależności od wielkości i kapitału firmy

Tabela 4 prezentuje wynagrodzenia w branży bankowej w zależności od wielkości firmy. Jak widać, płace rosną wraz z wielkością firmy. Zdecydowanie najlepiej zarabiają osoby w największych firmach zatrudniających ponad 1000 osób. Mediana ich wynagrodzenia wynosi 3640 PLN i jest o 40% wyższa niż w firmach średniej wielkości (50-249 zatrudnionych) i o 65% wyższa niż w małych podmiotach (10-49 zatrudnionych). Najniższe zarobki w branży bankowej mają firmy zatrudniające do 9 pracowników. Połowa osób zarabia tam pomiędzy 1150 PLN a 2500 PLN, a co 10 pracownik ma wynagrodzenie niższe niż 900 PLN.

Wynagrodzenia w bankowości uzależnione są również od rodzaju zaangażowanego kapitału. Patrząc na wykres 5 widzimy, że niezależnie od sektora w branży, lepiej płacą firmy z przewagą kapitału zagranicznego. W bankowości detalicznej, gdzie zatrudniona jest stosunkowo największa liczba osób, różnica w płacy wynosi 47% na korzyść firm zagranicznych. W obszarze bankowości korporacyjnej wskaźnik ten wynosi już 61%.

Tradycyjnie już, najwyższe płace w bankowości występują w regionie mazowieckim. Mediana płacy wynosi tam 4500 PLN i jest o 67% wyższa od zarobków w regionie południowo-zachodnim i północno-zachodnim. Taki stan rzeczy wynika przede wszystkim z dużej koncentracji firm z branży bankowej w Warszawie i okolicach. Patrząc na dane w tabeli 5 widzimy ponadto, że najniższe płace występują w województwach wschodnich. Tam połowa bankowców zarabia pomiędzy 1618 PLN a 3627 PLN, czyli przeciętnie 47% mniej niż w stolicy.

Zobaczmy teraz jak kształtują się wynagrodzenia w branży bankowej w wybranych miastach Polski (wykres 6). Zdecydowanie najwyższe zarobki są w Warszawie, gdzie płaca kształtuje się na poziomie 4800 PLN i jest o 53% wyższa od zarobków kolejnych w zestawieniu pracowników z Wrocławia. Co ciekawe, zarobki bankowców w stolicy są wyższe o 60% od mediany dla całej branży. Zbliżone do siebie dochody mają pracownicy zatrudnieni w Łodzi i Krakowie. Najniżej w zestawieniu zarabiają natomiast bankowcy z Poznania. Mediana ich wynagrodzenia wyniosła tu 2757 PLN i jest o 43% niższa od mediany płacy w Warszawie.

Wynagrodzenia a staż pracy

Wynagrodzenia w bankowości rosną wraz ze stażem pracy - taka zależność ukazuje się, kiedy patrzymy na wykres 7. Osoby rozpoczynające pracę w branży zarabiają 1900 PLN. Dla osób z większym doświadczeniem mediana wynagrodzenia rośnie i jest najwyższa w przypadku pracowników posiadających 11-15 lat stażu pracy (4400 PLN). Natomiast pracownicy z doświadczeniem większym niż 16 lat, a więc ci którzy rozpoczynali pracę w bankowości jeszcze przed zmianą ustroju w Polsce, mają dochody o 18% niższe (3630 PLN).

Spójrzmy teraz, jak kształtują się wynagrodzenia w bankowości w zależności od posiadanego wykształcenia (tabela 6). Jak widać największą grupę w branży stanowią osoby legitymujące się wyższym wykształceniem. Zarobki rosną w wraz z osiągniętym poziomem edukacji i są najwyższe w przypadku osób, które uzyskały tytuł magistra. Mediana ich płacy wynosi 3463 PLN i jest o 33% wyższa niż w przypadku osób posiadających tytuł licencjata lub mających wykształcenie niepełne wyższe. Najmniejsze dochody mają osoby z wykształceniem średnim. Co czwarta z nich zarabia poniżej 1500 PLN.

Gdy pracuje się w bankowości, warto uczyć się języka obcego. Jak pokazuje wykres 8, umiejętność bardzo dobrego posługiwania się językiem obcym przekładała się na najwyższy poziom dochodów. Osoby znające język na tym poziomie zarabiały 4500 PLN, czyli 60% więcej niż ci, którzy języka obcego nie znali w ogóle.

Wynagrodzenia a płeć

Na koniec zobaczmy jeszcze, jak kształtowały się zarobki mężczyzn i kobiet w sektorze bankowym. Z tabeli 7 jasno wynika, że to mężczyźni mają wyższe zarobki i to niezależnie od szczebla w organizacji. Różnica ta zwiększa się jednak wraz ze stanowiskiem i wynosi od 27% na szczeblu pracownika szeregowego do 67% w przypadku dyrektorów. Wyniki te potwierdzają, że prawdopodobnie również w bankowości istnieje problem dyskryminacji płacowej kobiet, szczególnie w przypadku najwyższych stanowisk.

Wykres 9 prezentuje zarobki kobiet i mężczyzn w zależności od sektora bankowości. Jak widać, zarówno w bankowości detalicznej, inwestycyjnej, jak i korporacyjnej panowie zarabiają wyraźnie więcej niż panie. Różnica w zarobkach jest stosunkowo najmniejsza w przypadku bankowości korporacyjnej gdzie mężczyźni zarabiają o 45% więcej niż kobiety, a najwyższa w bankowości inwestycyjnej, gdzie kobiety zarabiają ponad dwukrotnie mniej.

Z powyższych danych wynika, że w bankowości zarobki ściśle uzależnione są od zajmowanego stanowiska. Najwyższe zarobki mają dyrektorzy, z których co 10 zarabia powyżej 30 000 PLN. Mediana wynagrodzeń jest ponadto najwyższa w bankowości korporacyjnej (4235 PLN), a najniższa w bankowości detalicznej (2800 PLN). Najlepiej zarabiają pracownicy zatrudnieni w działach informatycznych (5000 PLN), a ich płaca jest o 54% wyższa od wynagrodzeń pracowników z działu obsługi klienta. Ponadto zarobki w bankowości rosną wraz z wielkością firmy, stażem pracy, poziomem wykształcenia i stopniem znajomości języków obcych. Zdecydowanie lepiej zarabiają również zatrudnieni w firmach z udziałem kapitału zagranicznego. Niezależnie od sektora bankowości i szczebla w hierarchii organizacyjnej mężczyźni mają wyższą płacę niż kobiety.

 Artykuł pochochodzi z serwisu wynagrodzenia.pl

Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:

• wynagrodzenie całkowite – miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak np. premie, nagrody itd.

• mediana – dzieli uporządkowany od najmniejszej do największej wartości zbiór danych na dwie równe części. Jeżeli wynosi ona np. 2000 zł oznacza to, że połowa osób zarabia poniżej 2000 zł a połowa powyżej 2000 zł. Dlaczego w naszym opracowaniach posługujemy się medianą a nie średnią arytmetyczną? Rozwiązanie to stosuje się dlatego, że mediana lepiej oddaje rzeczywisty poziom przeciętnych zarobków w danej populacji niż średnia, na którą bardzo wpływają wartości skrajne. Mała grupa bardzo dobrze zarabiających dyrektorów może
w dużym stopniu podwyższyć średnią wynagrodzeń. Wysokie zarobki dyrektorów nie wpłyną na medianę, której wartość pokaże jak naprawdę zarabia się w danej grupie.

• dolny kwartyl – odcina "dolną" 1/4 część zbioru danych. Jeżeli dolny kwartyl wynosi np. 1500 zł oznacza to, że 25% osób zarabia poniżej 1500 zł a 75% powyżej 1500 zł.

• górny kwartyl – odcina "górną" 1/4 część zbioru danych. Jeżeli górny kwartyl wynosi np. 3000 zł oznacza to, że 75% osób zarabia poniżej 3500 zł a 25% powyżej 3000 zł.

• pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1000 PLN.

• dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 3000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 3000 PLN.