Przyjrzyjmy się zatem dokładnie jak kształtują się płace pracowników zatrudnionych w dziale personalnym. Jak widać w tabeli 1, zarobki są tu ściśle uzależnione od zajmowanego stanowiska, a wynagrodzenie rośnie wraz ze szczeblem w organizacji. Najniższe dochody występują na stanowisku pracownika szeregowego, gdzie co 10 zatrudniony zarabia poniżej 1040 PLN. Mediana płacy dla najliczniejszych w tym dziale specjalistów wynosi 2600 PLN i jest o 32% niższa niż na stanowisku kierownika. Zdecydowanie najlepiej zarabiają dyrektorzy personalni. Co czwarty z nich ma dochody powyżej 12 500 PLN, a 10% zarabia powyżej 20000 PLN. Warto również zwrócić uwagę na dysproporcję płacy pomiędzy 10% najlepiej i najgorzej wynagradzanymi osobami na poszczególnych stanowiskach. Jest ona najwyższa na stanowisku dyrektora, gdzie różnica w zarobkach jest ponad 7-krotna.

W działach personalnych od stanowiska uzależniona jest również wysokość premii. Jak widać na wykresie 1, przeciętny udział tego składnika wynagrodzenia rośnie wraz ze szczeblem organizacyjnym. Na stanowisku pracownika szeregowego wynosi on 10,7% natomiast dla specjalistów o 1,7% więcej. Największą premię w stosunku do wynagrodzenia całkowitego mają dyrektorzy, a jej średni udział  wynosi 15,2%.

Dla uzyskania dokładniejszych danych o płacach w działach personalnych zobaczmy jak przedstawia się rozkład wynagrodzeń (wykres 2). Większość osób (61,7%) osiąga dochody do 3000 PLN. Zarobki pomiędzy 3000 PLN a 6000 PLN ma 26,5% pracowników personalnych. W najwyższych przedziałach płacowych (powyżej 10 000 PLN) zarabia zaledwie 3,8% badanych.

Świadczenia dodatkowe

Oprócz premii, coraz ważniejszym składnikiem wynagrodzenia stają się w działach personalnych również wszelkiego typu świadczenia dodatkowe. Jak widać w tabeli 2, liczba pracowników, którym one przysługują uzależniona jest od zajmowanego stanowiska. Na szczeblu pracownika szeregowego najpopularniejszym świadczeniem jest dofinansowywanie nauki, które otrzymuje 12,1% pracowników. Oznaczać to może, że pracodawcy chętnie inwestują w swoich szeregowych pracowników i chcą podnosić ich kwalifikacje i umiejętności. Specjaliści najczęściej otrzymują natomiast dodatek w postaci telefonu komórkowego (21,4% z nich). Podobnie sytuacja ma się na stanowisku kierownika (48,5%) i dyrektora (72,6%). Z danych wynika również, że dyrektorzy zdecydowanie częściej niż pozostali pracownicy mają do dyspozycji samochód służbowy, fundusz reprezentacyjny czy są wynagradzani w postaci udziałów/akcji w firmie.

Wynagrodzenia a branża

Zobaczmy teraz jak kształtują się wynagrodzenia w działach personalnych w poszczególnych branżach. Z wykresu 3 wynika, że zdecydowanie najwyższe dochody mają pracownicy zatrudnieni w przemyśle ciężkim. Mediana ich płacy wynosi 3650 PLN i jest o 14% wyższa od mediany płacy następnych w zestawieniu pracowników z branży logistyki, transportu, spedycji i komunikacji. Najniższe zarobki mają personalni w służbie zdrowia oraz nauce i szkolnictwie, gdzie płaca wynosi odpowiednio 1700 PLN i 1660 PLN. Nie są to dane zaskakujące zważając na dominację państwowych, nisko wynagradzających podmiotów w sektorze nauki i szkolnictwie oraz fatalną od lat kondycję polskiej służby zdrowia.

Wynagrodzenia w zależności od wielkości, rodzaju i kapitału firmy

Tabela 3 prezentuje wynagrodzenia całkowite pracowników w działach personalnych w firmach różnej wielkości. Wyraźnie widać, że płaca rośnie wraz ze wzrostem liczby zatrudnionych. W małych firmach co 10 pracownik personalny zarabia poniżej 1100 PLN. W średnich przedsiębiorstwach (50-249 pracowników) mediana płacy wynosi 2500 PLN i jest niższa o 20% od mediany wynagrodzeń w dużych przedsiębiorstwach (250-999 pracowników). Zdecydowanie najlepiej zarabiają pracownicy w największych podmiotach zatrudniających ponad 1000 osób. Tam co 10 pracownik działu personalnego może liczyć na pensję powyżej 9000 PLN.

Płaca w działach personalnych uzależniona jest również od rodzaju firmy. Jak widać w tabeli 4, najwyższe zarobki mają osoby zatrudnione w firmach prywatnych. Mediana ich dochodów wynosi 2800 PLN i jest o 40% wyższa od mediany płacy osób zatrudnionych w firmach państwowych. Najgorzej zarabiają personalni w sferze budżetowej i komunalnej, gdzie co czwarty pracownik ma dochody poniżej 1450 PLN.

Patrząc na dane zawarte na wykresie 4, widzimy, że niezależnie od zajmowanego stanowiska lepiej zarabiają pracownicy działów personalnych zatrudnieni w firmach z kapitałem zagranicznym. Tendencja jest taka, że w miarę wzrostu szczebla w organizacji wzrastają dysproporcje zarobków pomiędzy firmami polskimi i zagranicznymi Różnica w wynagrodzeniach jest najmniej widoczna na stanowisku pracownika szeregowego i wynosi 43% na korzyść firm zagranicznych. Największe różnice natomiast dotyczą stanowiska dyrektora. Osoby sprawujące tę funkcję w firmie z przewaga kapitału zagranicznego mogą liczyć na ponad dwukrotnie wyższe zarobki niż w polskim przedsiębiorstwie.

Wynagrodzenia a staż pracy

W działach personalnych wynagrodzenia uzależnione są również od stażu pracy (wykres 5). Osoby rozpoczynające pracę w tym dziale zarabiają 1741 PLN. Płaca rośnie w miarę wzrostu doświadczenia i osiąga najwyższy poziom dla osób ze stażem pracy 9-10 lat (mediana wynosi 3580 PLN). Dla osób z doświadczeniem większym niż 16 lat dochody są niższe o 16% i wynoszą 3000 PLN.

Wynagrodzenia a region

Po raz kolejny nasze badanie pokazało, że najwyższe zarobki mają pracownicy działów personalnych z regionu mazowieckiego (tabela 5). Mediana ich wynagrodzenia wynosi 3825 PLN i jest o 51% wyższa od mediany dla działów personalnych w Polsce ogółem. Następni w zestawieniu personalni z regionu północno zachodniego zarabiają 38% mniej niż ich koledzy w Warszawie i okolicach. Najniższe zarobki zanotowano w regionie wschodnim, gdzie co 10. pracownik działu zarabia poniżej 1045 PLN.

Przyjrzymy się jeszcze jak kształtują się wynagrodzenia w działach personalnych w wybranych miastach Polski (wykres 6). Jak widać, Warszawa dystansuje pod względem zarobków pozostałe miasta. Płaca personalnych jest tam o 46% wyższa niż w Poznaniu i o 55% niż w Krakowie. Zarobki we Wrocławiu i Krakowie są stosunkowo podobne.

Wynagrodzenia ze względu na poziom wykształcenia i znajomość języków obcych

Na wykresie 7 widać, że niezależnie od stanowiska tytuł magistra gwarantuje wyższe wynagrodzenia w dziale personalnym. Stosunkowo najmniejsza różnica dochodów występuje na szczeblu pracownika szeregowego, gdzie osoby ze średnim i niepełnym wyższym wykształceniem zarabiają o 10% mniej niż pracownicy z wyższym wykształceniem. Najbardziej widoczna różnica ma w tym dziale miejsce w przypadku stanowiska kierownika, na którym wynagrodzenia są o 76% wyższe na korzyść osób z tytułem magistra.

Warto również uczyć się języków obcych. Jak pokazuje wykres 8, wraz ze wzrostem stopnia znajomości języka rosną również wynagrodzenia. Osoby legitymujące się jego znajomością na poziomie bardzo dobrym mogą liczyć na płacę o 24% wyższą niż ci, którzy nie znają go wcale.

Wynagrodzenia a płeć

Na koniec zobaczmy jeszcze jak kształtują się płace kobiet i mężczyzn zatrudnionych w działach personalnych. Jak widać w tabeli 6, niezależnie od stanowiska mężczyźni zarabiają więcej niż kobiety. Jednak w porównaniu z innymi działami dysproporcje na poszczególnych stanowiskach nie są aż tak duże. Na szczeblu pracownika szeregowego panowie mają dochody wyższe o zaledwie 9% od pań. Jeszcze mniejsza różnica (4%) jest na szczeblu kierownika. Prawdopodobną przyczyną tego jest fakt, że w działach personalnych jest zatrudnionych zdecydowanie więcej kobiet niż mężczyzn, a co za tym idzie, dysproporcje wynagrodzeń nie są aż tak znaczące.

Podsumowanie

Z powyższych danych wynika, że zarobki w działach personalnych są ściśle uzależnione od zajmowanego stanowiska. Najlepiej zarabiają dyrektorzy, a co 4 z nich ma płacę powyżej 12 500 PLN. Najwyższe dochody osiągają pracownicy personalni w przemyśle ciężkim (3650PN), a najniższe w nauce i szkolnictwie (1650 PLN). Ponadto płaca jest najwyższa w firmach prywatnych i zatrudniających powyżej 1000 pracowników. Wyższe dochody mają również pracownicy działów personalnych w firmach zagranicznych. Zarobki rosną wraz ze stażem pracy, poziomem wykształcenia i stopniem znajomości języka obcego. Różnice w zarobkach kobiet i mężczyzn nie są tak duże jak w innych działach.

Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:

• wynagrodzenie całkowite – miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak np. premie, nagrody itd.;

• mediana – dzieli uporządkowany od najmniejszej do największej wartości zbiór danych na dwie równe części. Jeżeli wynosi ona np. 2000 zł oznacza to, że połowa osób zarabia poniżej 2000 zł a połowa powyżej 2000 zł. Dlaczego w naszym opracowaniach posługujemy się medianą a nie średnią arytmetyczną? Rozwiązanie to stosuje się dlatego, że mediana lepiej oddaje rzeczywisty poziom przeciętnych zarobków w danej populacji niż średnia, na którą bardzo wpływają wartości skrajne. Mała grupa bardzo dobrze zarabiających dyrektorów może w dużym stopniu podwyższyć średnią wynagrodzeń. Wysokie zarobki dyrektorów nie wpłyną na medianę, której wartość pokaże jak naprawdę zarabia się w danej grupie.

• dolny kwartyl – odcina "dolną" 1/4 część zbioru danych. Jeżeli dolny kwartyl wynosi np. 1500 zł oznacza to, że 25% osób zarabia poniżej 1500 zł a 75% powyżej 1500 zł.

• górny kwartyl – odcina "górną" 1/4 część zbioru danych. Jeżeli górny kwartyl wynosi np. 3000 zł oznacza to, że 75% osób zarabia poniżej 3500 zł a 25% powyżej 3000 zł.

• pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1000 PLN.

• dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 3000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 3000 PLN.

Artykuł pochodzi z serwisu wynagrodzenia.pl