Jedynie 10% pracowników działów sprzedaży w 2006 roku zarabiało poniżej 988 zł brutto. Co drugi otrzymywał miesięcznie od 1000 do 4000 zł brutto. Średnia pensja szeregowego sprzedawcy wyniosła 2320 zł.
Wynagrodzenia według szczebli zarządzania
Tabela 1 przedstawia, jak kształtowało się wynagrodzenie w działach sprzedaży w zależności od szczebla zarządzania. Dyrektorzy w działach sprzedaży otrzymują miesięczne wynagrodzenie w wysokości 8 250 PLN (mediana). Mediana miesięcznej płacy menedżera średniego szczebla zarządzania jest ponad 2-krotnie niższa od uposażeń dyrektorów i wynosi 3 500 PLN. Specjaliści zarabiają 1,16 razy mniej (3 000 PLN) od kierowników. Natomiast różnica płacowa dzieląca specjalistów od pracowników szeregowych jest nieco wyższa. Mediana miesięcznej płacy pracownika szeregowego jest mniejsza od wynagrodzenia specjalisty 1,76 razy i wynosi 1 700 PLN.

Wykres 1 wskazuje na różnice wynikające między medianą, a średnią wynagrodzenia na poszczególnych stanowiskach. Średnia wynagrodzenia dla dyrektorów w działach sprzedaży jest o 3 911 PLN wyższa od mediany i wynosi 12 161 PLN. Różnica między średnią, a medianą na stanowisku kierowniczym wynosi 1 379 PLN, a wśród specjalistów 1 090 PLN. Najmniejsza różnica (620 PLN) występuje wśród pracowników szeregowych. Tak więc im niżej w strukturze organizacyjnej, tym mniejsze rozpiętości pomiędzy średnim wynagrodzeniem, a medianą.

Zwróćmy teraz uwagę na strukturę wynagrodzeń na poszczególnych szczeblach zarządzania. Jak widać na wykresie 2, w działach sprzedaży udział zmiennej części wynagrodzenia jest najwyższy na stanowiskach dyrektorskich i wynosi 17,6%. Część zmienna wynagrodzenia specjalistów wynosi 16,7%, a kierowników 15%. Najniższy udział procentowy zmiennej części wynagrodzenia jest wśród pracowników szeregowych i wynosi 10%.

Rozkład wynagrodzeń całkowitych na poszczególnych szczeblach
Zobaczmy teraz jak kształtowały się wynagrodzenia całkowite na poszczególnych szczeblach zarządzania. Wykres 3 przedstawia rozkład wynagrodzeń na najwyższym szczeblu zarządzania.

Największy odsetek dyrektorów (25%) zarobił w 2006 roku między 10 a 20 tys. PLN. Natomiast powyżej 20 tys. PLN zarobiło 11,3% dyrektorów pracujących w działach sprzedaży. Wynagrodzenie między 5 a 10 tys. PLN otrzymało 38,8% osób zajmujących funkcje dyrektorskie.

Wynagrodzenia kierowników w działach sprzedaży w roku 2006 były zróżnicowane. Najwięcej osób zarobiło między 1,5 a 3,5 tys. PLN (40,1%). Między 4,5 a 8 tys. zarobiło 24,6% kierowników. Natomiast 8,2% kierowników zarobiło powyżej 10 tys. PLN.

Zdecydowana większość specjalistów otrzymała wynagrodzenie między 1,5 a 4 tys. PLN - łącznie 54,8%. Tylko 5,1% z nich osiągnęło przychód powyżej 10 tys. PLN, a grupa 13,8% nie przekroczyła miesięcznego wynagrodzenia w wysokości 1,5 tys. PLN.

Dokładnie 67,3% pracowników na najniższym szczeblu zarządzania zarobiło w 2006 roku między 1 a 3 tys. PLN. Wynagrodzenie 10,5% pracowników szeregowych wyniosło między 3 a 4,5 tys. PLN, a tylko 7,5% z nich zarobił więcej niż 4,5 tys. PLN.
Wynagrodzenia w działach sprzedaży w zależności od regionu Polski
Jak widać na poniższym wykresie (wykres 7), występują różnice w wynagrodzeniach w zależności od regionu, w którym dana osoba jest zatrudniona. Dyrektorzy zdecydowanie najlepiej zarabiają w woj. mazowieckim – mediana wynagrodzenia wynosi 11 000 PLN. Wynagrodzenie w regionie Wschodnim i Południowo – zachodnim jest niższe 47%. Mediana płacy na najwyższym szczeblu zarządzania regionie Północno – zachodnim jest najniższa i wynosi 7 100 PLN.

Wśród kierowników także najlepiej wynagradzani są ci z województwa mazowieckiego - mediana wynosi 5 050 PLN. Natomiast pracownicy średniego szczebla w regionie Wschodnim zarabiają najmniej (mediana wynosi 2 625 PLN), co stanowi 52% wynagrodzenia na Mazowszu. Wśród specjalistów także najlepiej opłacane są osoby z Mazowsza, których mediana wynagrodzenia wynosi 4 000 PLN i jest wyższa od mediany wynagrodzenia kierowników w trzech regionach (poza Mazowszem). W pozostałych regionach na stanowiskach specjalistycznych wynagrodzenia są na podobnym poziomie. Pracownicy szeregowi w działach sprzedaży także najlepiej opłacani są na Mazowszu.
Wynagrodzenia miastach wojewódzkich
Tabela 2 przedstawia, jak kształtowały się wynagrodzeniach w działach sprzedaży w poszczególnych miastach wojewódzkich.
Pracownicy w działach sprzedaży najlepiej wynagradzani są w Warszawie. Tam też występuje największa różnica między 25% zarabiających najlepiej, a 25% zarabiających najgorzej i wynosi 5 500 PLN. W Poznaniu, Gdańsku i Wrocławiu mediana wynagrodzenia wynosi 3 000 – 3 100 PLN. Najsłabiej wynagradzane są osoby w Łodzi i Szczecinie (mediana wynagrodzenia wynosi 2 500 PLN). W Szczecinie występuje najmniejsza różnica między 25% zarabiających najlepiej, a 25% zarabiających najgorzej i wynosi 2 550 PLN.
Wynagrodzenia w firmach z kapitałem polskim i zagranicznym
Spójrzmy teraz, jak kształtują się wynagrodzenia w firmach polskich i zagranicznych. Na wykresie 8 widać, że firmy zagraniczne lepiej wynagradzają swoich pracowników. Największe różnice w wynagrodzeniach pracowników w działach sprzedaży występują na najwyższym szczeblu zarządzania. Dyrektorzy w firmach zagranicznych zarabiają zdecydowanie lepiej niż ich odpowiednicy w polskich przedsiębiorstwach (1,4 raza). Mediana wynagrodzenia dyrektora w firmie zagranicznej wynosi 10 050 PLN i jest o 3 050 PLN wyższa od płacy dyrektora w polskiej firmie.

Na pozostałych szczeblach zarządzania różnice w wynagrodzeniach także są widoczne, choć są mniejsze. Najmniejszą różnicę zaobserwowano wśród pracowników szeregowych. Różnica między ich wynagrodzeniami wynosi 557 PLN, oczywiście na korzyść pracowników firm zagranicznych. Znacznie większa różnica w wynagrodzeniach występuje wśród kierowników (1 700 PLN). Wyniki potwierdzają pojawiającą się w wielu badaniach zależności, że na niższych stanowiskach rozbieżności płac pomiędzy firmami polskimi i zagranicznymi są mniejsze.
Wynagrodzenia w zależności od wielkości firmy
Na podstawie kolejnego wykresu przeanalizujmy jak kształtują się wynagrodzenia w działach sprzedaży w zależności od wielkości firmy. Na pierwszy rzut oka widać zależność - im większa firma tym wynagrodzenia większe.

Największe różnice w wynagrodzeniach występują na najwyższym szczeblu zarządzania. Firmy zatrudniające między 250, a 999 pracowników płacą o 5 000 PLN więcej od firm najmniejszym. Dyrektorzy w działach sprzedaży w firmach największych zarabiają o 550 PLN mniej niż ich odpowiednicy w firmach zatrudniających między 250, a 999 osób. Na niższych szczeblach zarządzania różnice kwotowe w wynagrodzeniach są zdecydowanie mniejsze. Kierownicy, specjaliści oraz pracownicy szeregowi w firmach największych zarabiają więcej od osób zajmujących te same stanowiska w firmach najmniejszych odpowiednio o 2 400 PLN, 1 900 PLN i 1 135 PLN.
Wynagrodzenia w zależności od rodzaju firmy
Wykres 10 przedstawia zależność między wysokością wynagrodzeń, a rodzajem firmy.

Jak widać na powyższym wykresie, najlepiej zarabiają kierownicy prowadzący własna działalność gospodarczą. Mediana ich wynagrodzenia wynosi 4 125 PLN i jest wyższa od mediany kierowników najsłabiej wynagradzanych (firmy prywatne) o 18%. Nieco słabiej niż w firmach funkcjonujących jako własna działalność gospodarcza wynagradzani są kierownicy z firm państwowych – różnica wynosi 125 PLN.
Jeśli chodzi o wynagrodzenia specjalistów, to tutaj najlepiej wynagradzane są osoby w firmach państwowych (mediana 3 150 PLN), natomiast najniższe wynagrodzenia otrzymują specjaliści z firm prywatnych. Różnica wynosi 150 PLN. Wśród pracowników szeregowych najlepiej zarabiają osoby prowadzące własną działalność gospodarczą (mediana 2 250 PLN).
Wynagrodzenia według płci
Mężczyźni pełniący funkcję dyrektorów opłacani są zdecydowanie lepiej (mediana – 9 000 PLN) niż kobiety piastujące to stanowisko. Różnica w wynagrodzeniu wynosi 3 500 PLN. Na niższych szczeblach zarządzania także wynagrodzenie mężczyzn jest wyższe, choć różnice nie są już tak znaczące. Wśród kierowników mężczyźni zarabiają więcej o 40% niż kobiety. Na stanowiskach specjalistycznych i szeregowych różnica wynosi odpowiednio 36% i 33%, oczywiście na korzyść mężczyzn.

Wynagrodzenia w działach sprzedaży w zależności od wykształcenia
Analizując wynagrodzenia w działach sprzedaży, sprawdźmy jak kształtują się one wśród osób z różnym poziomem wykształcenia. Na każdym szczeblu zarządzania najlepiej opłacane są osoby z wykształceniem wyższym. Na stanowiskach dyrektorskich różnica w wynagrodzeniu w zależności od poziomu wykształcenia jest największa i wynosi 4 000 PLN. Na pozostałych szczeblach różnice w wynagrodzeniu są mniejsze, a zachowana jest zależność: wyższy poziom wykształcenia - wyższe wynagrodzenie. Na uwagę zasługuje fakt, że specjaliści z wykształceniem wyższym zarabiają więcej od kierowników, którzy zakończyli naukę na poziomie szkoły średniej lub mają wykształcenie niepełne wyższe. Różnica wynosi odpowiednio 800 PLN i 100 PLN.

Podsumowanie
Jak wynika z przeprowadzonego przez nas badania, na rynku wynagrodzeń w działach sprzedaży zaobserwować można zależności, które występują w innych działach gospodarki. Liderami pod względem wynagrodzeń pozostają firmy zagraniczne, zatrudniające dużą liczbę pracowników. Regionem, w którym osoby z działów sprzedaży zarabiają najlepiej jest Mazowsze. Wykształcenie oraz płeć także mają wpływ na wysokość wynagrodzenia. Mężczyźni oraz osoby z wykształceniem wyższym zarabiają najlepiej. Natomiast różnice w wynagrodzeniach w zależności od poszczególnych kryteriów podziału rosną wraz z przechodzeniem do wyższych szczebli zarządzania.
Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:
• wynagrodzenie całkowite – miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak np. premie, nagrody itd.;
• mediana – dzieli uporządkowany od najmniejszej do największej wartości zbiór danych na dwie równe części. Jeżeli wynosi ona np. 2000 zł oznacza to, że połowa osób zarabia poniżej 2000 zł a połowa powyżej 2000 zł. Dlaczego w naszym opracowaniach posługujemy się medianą a nie średnią arytmetyczną? Rozwiązanie to stosuje się dlatego, że mediana lepiej oddaje rzeczywisty poziom przeciętnych zarobków w danej populacji niż średnia, na którą bardzo wpływają wartości skrajne. Mała grupa bardzo dobrze zarabiających dyrektorów może w dużym stopniu podwyższyć średnią wynagrodzeń. Wysokie zarobki dyrektorów nie wpłyną na medianę, której wartość pokaże jak naprawdę zarabia się w danej grupie.
• dolny kwartyl - odcina "dolną" 1/4 część zbioru danych. Jeżeli dolny kwartyl wynosi np. 1500 zł oznacza to, że 25% osób zarabia poniżej 1500 zł a 75% powyżej 1500 zł.
• górny kwartyl - odcina "górną" 1/4 część zbioru danych. Jeżeli górny kwartyl wynosi np. 3000 zł oznacza to, że 75% osób zarabia poniżej 3500 zł a 25% powyżej 3000 zł.
• pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1000 PLN.
• dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 3000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 3000 PLN.
Artykuł pochodzi z serwisu wynagrodzenia.pl


