Jak pokazują wyniki zawarte w tabeli 1, mediana zarobków w przemyśle lekkim wynosi 2700 PLN i jest wyższa o 8% od mediany płac w Polsce ogółem.

W tabeli 1 przedstawiono wynagrodzenia całkowite na poszczególnych stanowiskach w przemyśle lekkim. Jak widać, płace w tej branży rosną wraz ze szczeblem w organizacji. Najniższe zarobki mają pracownicy szeregowi, z których połowa zarabia pomiędzy 1300 PLN a 2500 PLN. Następni w hierarchii specjaliści mają płace wyższe o 58%.  Najlepiej w przemyśle lekkim opłacane są osoby na stanowisku prezesa i dyrektora generalnego. Mediana ich dochodów wynosi 11 500 PLN. Co ciekawe, wraz ze wzrostem szczebla w organizacji zwiększa się również dysproporcja wynagrodzeń pomiędzy 10% osób najlepiej i najgorzej zarabiających. Na stanowisku pracownika szeregowego różnica ta jest ponad 3–krotna, a na stanowisku kierownika prawie 6-krotna. Najwyższe dysproporcje występują w przypadku prezesów i dyrektorów generalnych, gdzie najlepiej opłacani zarabiają blisko 10 razy więcej od najniżej opłacanych.

Zobaczmy teraz ile osób zarabia w określonych przedziałach płacowych w przemyśle lekkim (wykres 1). Z danych wynika, że ponad połowa pracowników otrzymuje pensję do 3000 PLN. Dla 22,5% osób zatrudnionych płaca wynosi od 3000 PLN do 5000 PLN. W grupie najlepiej zarabiających (powyżej 10 000 PLN) znajduje się 5,7% badanych.

Świadczenia dodatkowe

Coraz ważniejszym składnikiem wynagrodzenia całkowitego stają się obecnie wszelkiego rodzaju świadczenia dodatkowe. Co istotne, trend ten nie dotyczy tylko najwyższych stanowisk w firmach. Dane z tabeli 2 pokazują, że w przemyśle lekkim wraz ze wzrostem szczebla w organizacji rośnie liczba osób uprawnionych do otrzymywania określonego rodzaju dodatków. Jak widać, jednym z najpopularniejszych świadczeń jest telefon komórkowy. Przysługuje on ponad 11% pracowników szeregowych i 80% dyrektorów. Stosunkowo popularnymi świadczeniami we wszystkich grupach są również dodatkowe ubezpieczenia, bezpłatne zajęcia sportowo-rekreacyjne oraz dodatkowa bezpłatna opieka medyczna. Natomiast bonusy takie jak akcje, fundusz reprezentacyjny czy mieszkanie służbowe znacznie częściej przysługują osobom na najwyższym szczeblu.

Wynagrodzenia w poszczególnych gałęziach przemysłu lekkiego

Jak widać na wykresie 2, najwyższe zarobki mają osoby zatrudnione w przemyśle farmaceutycznym. Mediana ich dochodów wynosi 3750 PLN i jest o 39% wyższa od mediany płacy dla całego przemysłu lekkiego. Stosunkowo wysokie dochody mają również pracownicy przemysłu tytoniowego.

Najniższe płace otrzymują pracujący w przemyśle włókienniczym, skórzano-obuwniczym oraz odzieżowym i tekstylnym. Mediana ich wynagrodzenia jest o blisko 25% niższa od mediany dla branży. Na niskie płace w tych gałęziach  prawdopodobnie duży wpływ mają zalewające nasz rynek bardzo tanie towary produkowane w krajach azjatyckich (głównie z Chin). Wymuszają one na rodzimych producentach znaczne obniżki cen, a tym samym zmniejszanie kosztów działalności. To natomiast w logiczny sposób może przekładać się na wysokość wynagrodzeń w firmach.

Wynagrodzenia w poszczególnych działach

Przyjrzyjmy się teraz jak wyglądają wynagrodzenia w poszczególnych działach w firmach z branży przemysłu lekkiego (tabela 3). Zdecydowanie najwyższe zarobki mają osoby z działu controllingu i finansów. Mediana wynagrodzenia w tym dziale wynosi 4400 PLN i jest o blisko 20% wyższa od płacy następnych w zestawieniu pracowników działu informatycznego. Połowa osób z działu marketingu zarabia pomiędzy 2200 PLN a 6300 PLN. W tym dziale występuje też największa dysproporcja dochodów. Różnica pomiędzy najlepiej i najgorzej zarabiającymi pracownikami jest bowiem ponad 7-krotna. Najniższe dochody w przemyśle lekkim są w magazynie i dziale obsługi klienta. Pracownicy zarabiają tam ponad 2 razy mniej niż osoby z controllingu i finansów.

Region a wynagrodzenia

Podobnie jak w innych branżach tak i w przemyśle lekkim zarobki silnie uzależnione są od regionu kraju (wykres 3). Tradycyjnie już, najwyższa mediana płacy występuje w województwie mazowieckim. Płace osób zatrudnionych w tym regionie dystansują zarobki kolejnych w zestawieniu pracowników z województwa wielkopolskiego i pomorskiego o 35%. Wynika to prawdopodobnie ze skoncentrowania najnowocześniejszych, a zarazem najbardziej dochodowych gałęzi przemysłu lekkiego w regionie Warszawy. W przemyśle lekkim widać też, że podobnie jak w innych branżach najgorzej opłacani są pracownicy z województw wschodnich. Mediana wynagrodzeń w województwach warmińsko-mazurskim, podkarpackim i podlaskim kształtuje się na poziomie 2200 PLN i jest niższa o 43% od mediany zarobków na Mazowszu. Najniższe płace w kraju w tej branży mają zatrudnieni w województwie lubelskim (2045 PLN).

Wynagrodzenia ze względu na kapitał i rodzaj firmy

Zobaczmy teraz jak kształtują się płace w przemyśle lekkim ze względu na dominujący kapitał w firmie (wykres 4). Jak widać, niezależnie od szczebla w organizacji lepiej płacą firmy z przewagą kapitału zagranicznego. Na stanowisku pracownika szeregowego różnica w dochodach wynosi 31% na korzyść firm zagranicznych. Dyrektorzy działu/oddziału natomiast mogą liczyć w nich na dwukrotnie wyższą pensję niż w firmach polskich.

Zdecydowana większość pracowników zatrudnionych w przemyśle lekkim pracuje w prywatnych spółkach. Jednak, jak pokazują dane z tabeli 4, najwyższe dochody mają osoby prowadzące własną działalność gospodarczą w tej branży (mediana ich płacy wynosi 3000 PLN). Wynika to zapewne z faktu, że osób zatrudnionych na takiej zasadzie jest stosunkowo niewiele, a prowadzenie własnej działalności przynosi im w porównaniu z pozostałymi pracownikami tej branży wysokie dochody. Najniższe zarobki mają zatrudnieni w firmach państwowych, gdzie połowa osób zarabia pomiędzy 1500 PLN a 3070 PLN.

Wynagrodzenia ze względu na staż pracy

Analizując dane zawarte w tabeli 5, możemy zauważyć, że w przemyśle lekkim wynagrodzenia uzależnione są od stażu pracy. Kolejne lata doświadczenia oznaczają dla pracowników tej branży dodatkowe dochody, ale tylko do momentu, gdy staż pracy osiągnie 20 lat. Dla pracowników z wyższym stażem mediana płacy jest nieznacznie niższa. Dane pokazują również, że różnica pomiędzy najlepiej i najgorzej zarabiającymi jest najmniejsza w przypadku pracowników rozpoczynających pracę w branży. Mimo to jest ona prawie 4-krotna. Największe dysproporcje zarobków dotyczą pracowników ze stażem 16-20 lat, gdzie różnica dochodów jest ponad 8-krotna.

Wynagrodzenia ze względu na wykształcenie i znajomość języka

Im wyższe wykształcenie, tym wyższe zarobki w przemyśle lekkim – taka zależność wynika z wykresu 5. Osoby z wykształceniem podstawowym mogą liczyć w tej branży na zarobki na poziomie 1800 PLN. W przypadku posiadania tytułu licencjata dochody wzrastają o 29%. Najlepiej zarabiają pracownicy z wykształceniem wyższym, a mediana ich dochodów wynosi 3218 PLN.

Jak wynika z tabeli 6, wciąż warto uczyć się języka angielskiego. Jego znajomość może bowiem zapewnić pracownikowi wyższe dochody. Osoby, które opanowały język na poziomie bardzo dobrym mają o 81% wyższe wynagrodzenie niż ci, którzy języka w ogóle nie znają. Warto jednak zwrócić uwagę na to, że w grupie osób znających bardzo dobrze angielski występuje też największa dysproporcja płac. Prawdopodobną jej przyczyną jest charakter samej pracy, a mianowicie to, czy wymaga ona od pracownika znajomości języka.

Płeć a wynagrodzenia w przemyśle lekkim

Na koniec zobaczmy jak kształtowały się płace w przemyśle lekkim ze względu na  płeć. Tabela 7 pokazuje, że niezależnie od stanowiska mężczyźni zarabiali lepiej niż kobiety. Różnica rośnie wraz ze szczeblem w organizacji i jest stosunkowo najmniejsza na stanowisku pracownika szeregowego, gdzie panowie mieli płacę wyższą o zaledwie 3%. W przypadku prezesów i dyrektorów mężczyźni zarabiają jednak już 63% lepiej niż kobiety.

Podsumowanie

Powyższe dane pokazują, że płaca w przemyśle lekkim uzależniona jest od wielu czynników.   Zarobki rosną wraz ze szczeblem w organizacji,  a mediana płacy waha się od 1800 PLN na stanowisku pracownika szeregowego do 11500 PLN na stanowisku prezesa/dyrektora generalnego. Najpopularniejszym świadczeniem dodatkowym jest telefon komórkowy, który otrzymuje 11% pracowników szeregowych i 80% dyrektorów. Najlepiej zarabiają pracownicy w przemyśle farmaceutycznym i tytoniowym, a najniżej zatrudnieni w przemyśle odzieżowym i tekstylnym. Bardziej dochodowa jest praca w dziale finansów i controllingu oraz informatycznym. Tradycyjnie mediana zarobków najwyższa jest na Mazowszu i wynosi 3800 PLN. Lepiej ponadto zarabiają osoby zatrudnione w firmach z przewagą kapitału zagranicznego, prowadzące własną działalność gospodarczą oraz z wykształceniem wyższym i bardzo dobrą znajomością języka angielskiego.

Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:

• wynagrodzenie całkowite – miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak np. premie, nagrody itd.

• mediana – dzieli uporządkowany od najmniejszej do największej wartości zbiór danych na dwie równe części. Jeżeli wynosi ona np. 2000 zł oznacza to, że połowa osób zarabia poniżej 2000 zł a połowa powyżej 2000 zł. Dlaczego w naszym opracowaniach posługujemy się medianą a nie średnią arytmetyczną? Rozwiązanie to stosuje się dlatego, że mediana lepiej oddaje rzeczywisty poziom przeciętnych zarobków w danej populacji niż średnia, na którą bardzo wpływają wartości skrajne. Mała grupa bardzo dobrze zarabiających dyrektorów może
w dużym stopniu podwyższyć średnią wynagrodzeń. Wysokie zarobki dyrektorów nie wpłyną na medianę, której wartość pokaże jak naprawdę zarabia się w danej grupie.

• dolny kwartyl – odcina "dolną" 1/4 część zbioru danych. Jeżeli dolny kwartyl wynosi np. 1500 zł oznacza to, że 25% osób zarabia poniżej 1500 zł a 75% powyżej 1500 zł.

• górny kwartyl – odcina "górną" 1/4 część zbioru danych. Jeżeli górny kwartyl wynosi np. 3000 zł oznacza to, że 75% osób zarabia poniżej 3500 zł a 25% powyżej 3000 zł.

• pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1000 PLN.

• dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 3000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 3000 PLN.

Artykuł pochodzi z serwisu wynagrodzenia.pl