Kariera
Wynagrodzenia pracowników o różnym poziomie wykształcenia w 2008 roku
Artykuł dotyczy zróżnicowania wynagrodzeń pod kątem wykształcenia pracowników.
Tabela 1 przedstawia mediany wynagrodzeń całkowitych brutto dla osób zatrudnionych na różnych szczeblach zarządzania, posiadających różne wykształcenie.
Na podstawie tych danych można stwierdzić, iż zdecydowanie najwyższe zarobki otrzymywały osoby o wykształceniu wyższym technicznym, specjalizujące się w dziedzinie zaawansowanych technologii (elektronika, automatyka, informatyka). Poziom zarobków tej grupy osób w porównaniu do płac pozostałych grup pracowników jest wyższy na każdym szczeblu zatrudnienia.
Absolwenci mniej "opłacalnych" kierunków technicznych (mechanika, budownictwo, przemysł ciężki) zarabiali od 9% (w przypadku pracowników szeregowych) do 20% mniej (w przypadku specjalistów) od osób, które ukończyły automatykę, informatykę bądź elektronikę.
Spośród pracowników szeregowych posiadających dyplom wyższej uczelni, najniższe zarobki otrzymywały osoby, których obszarem wykształcenia był sport lub rehabilitacja. Natomiast najmniej zarabiającymi dyrektorami były osoby o wykształceniu pedagogicznym. Mediana ich wynagrodzeń była równa zarobkom specjalistów o wykształceniu z zakresu wyższych technologii i wynosiła 5 000 PLN brutto.

Udział płacy zmiennej w wynagrodzeniu całkowitym był zdecydowanie najwyższy w grupie osób zatrudnionych na stanowisku dyrektora. Premia pracowników najwyższej kadry zarządzającej nie spadała poniżej 20%. Najwyższe bonusy otrzymywali dyrektorzy o wykształceniu wyższym medycznym – stanowiły one niemal ¼ płacy całkowitej.
Najniższy udział premii w wynagrodzeniu całkowitym przysługiwał natomiast pracownikom szeregowym posiadającym wykształcenie z zakresu sportu lub rehabilitacji i wynosił 12% (tabela 2).

Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli 3 można stwierdzić, iż czynnikiem determinującym poziomy wynagrodzeń osób o różnym poziomie wykształcenia był wiek pracowników. Co więcej, grupą pracowników, którzy otrzymywali najwyższe zarobki, były osoby w wieku od 31 do 40 lat. Najwyższe wartości wynagrodzeń w danej grupie pracowników wyróżniono w tabeli 3 pogrubiona czcionką.

Interesującym zestawieniem jest porównanie wysokości zarobków osób, które posiadają dyplom MBA z wynagrodzeniem pracowników, którzy nie ukończyli tego typu studiów. Na uwagę zasługuje fakt, iż uzyskanie tytułu absolwenta owych studiów menedżerskich znacząco różnicuje poziomy zarobków zarówno w grupie osób zatrudnionych na szczeblu specjalistycznym, jak i kierowniczym czy dyrektorskim.
Przykładowo, co drugi specjalista posiadający dyplom MBA otrzymywał w 2008 roku zarobki mieszczące się w przedziale od 4 050 do 10 500 PLN brutto, podczas gdy 50% specjalistów nie posiadających takowego dyplomu zarabiała nie więcej niż 3 800 PLN.
Ponadto, mediany wynagrodzeń kierowników lub dyrektorów, którzy nie ukończyli studiów MBA, stanowiły jedynie 53% wynagrodzeń osób pracujących na równoległych stanowiskach, posiadających ów dyplom.

Fakt ukończenia studiów podyplomowych okazał się czynnikiem różnicującym wynagrodzenia w znacznie mniejszym stopniu niż posiadanie dyplomu MBA.
Jedyną grupą pracowników, która znacznie zyskała dzięki takiej formie zdobywania wiedzy i kwalifikacji, były osoby zatrudnione na szczeblach kierowniczych. Mediana płac kierowników o wykształceniu wyższym podyplomowym była o 25% wyższa od mediany wynagrodzeń pracowników tego szczebla, którzy nie zdecydowali się na zdobycie takiej formy wykształcenia.
W przypadku pozostałych szczebli zatrudnienia, różnice w wynagrodzeniach osób, które ukończyły i nie ukończyły studiów podyplomowych wyniosły od 4% (w przypadku dyrektorów) do 9% (w grupie pracowników szeregowych).

Wyższe wykształcenie wiązało się nie tylko z otrzymywaniem wyższych zarobków, ale także z większym prawdopodobieństwem zatrudnienia na stanowisku dyrektorskim. Wśród uczestników badania, zdecydowana większość dyrektorów (3651 osób) posiadała wykształcenie wyższe, z czego 594 osób odpowiadało za zarządzanie dużym przedsiębiorstwem (powyżej 1000 pracowników).
Z kolei 321 pracowników najwyższego szczebla zarządzania legitymowało się dyplomem ukończenia szkoły średniej, z czego jedynie 23 zarządzało przedsiębiorstwem zatrudniającym powyżej 1000 pracowników. Na wykresie 3 przedstawiono mediany wynagrodzeń pracowników poszczególnych szczebli, o różnym poziomie wykształcenia, zatrudnionych w firmach różnej wielkości.

Na uwagę zasługuje także fakt zróżnicowania wynagrodzeń pracowników o danym poziomie wykształcenia, zatrudnionych w przedsiębiorstwach z kapitałem polskim lub zagranicznym. Im wyższy jest poziom wykształcenia, tym bardziej korzystna finansowo okazuje się praca w firmie z kapitałem zagranicznym.
Przykładowo, wynagrodzenia specjalistów o wykształceniu średnim, pracujących w firmach z przewagą kapitału zagranicznego, były wyższe o 26% od płac pracowników tego samego szczebla zatrudnionych w przedsiębiorstwach o polskim kapitale. W przypadku specjalistów posiadających dyplom wyższej uczelni, różnica ta wyniosła już 56%.
Szczegółowe dane dotyczące median wynagrodzeń pracowników o różnym poziomie wykształcenia, zatrudnionych w firmach o różnym pochodzeniu kapitału, przedstawiono na wykresie 4.

W tabeli 4 zawarto dane dotyczące median wynagrodzeń osób zatrudnionych w wybranych branżach. W 2008 roku, najwyższe wynagrodzenia dla pracowników z wykształceniem średnim, niepełnym wyższym oraz wyższym oferowano w branży IT. Wyjątek stanowiły zarobki dyrektorów. Najwyższe mediany płac dyrektorów zaobserwowano bowiem w przypadku dyrektorów firm zajmujących się przemysłem lekkim. Wynosiły one 7 350 w przypadku pracowników najwyższego szczebla o wykształceniu niepełnym wyższym, a 12 340 w grupie dyrektorów posiadających dyplom wyższej uczelni.

Istnieje też regionalne zróżnicowanie poziomów płac pod kątem wykształcenia. Przykładowo, osoby z wykształceniem wyższym i niepełnym wyższym zarabiały zdecydowanie więcej w regionie mazowieckim niż w jakiejkolwiek innej części kraju. W przypadku osób posiadających dyplom magistra, różnica w medianach płac specjalistów regionu mazowieckiego i - drugiego w kolejności – południowo-zachodniego wyniosła 47% na korzyść tych pierwszych.
W przypadku specjalistów z dyplomem studiów licencjackich (lub wykształceniem niepełnym wyższym), różnica ta wyniosła 56%. Dysproporcje w wynagrodzeniach nie były już tak znaczne w grupach osób z wykształceniem średnim i podstawowym. Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że niższy poziom wykształcenia wiązał się, szczególnie w przypadku regionu mazowieckiego, ze zdecydowanie najmniejszymi szansami zatrudnienia na stanowiskach specjalistycznych lub wyższych.
Artykuł pochodzi z portalu wynagrodzenia.pl
Przypominamy, że zgodnie z pkt. 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie i wykorzystywanie tekstów portalu wynagrodzenia.pl w innych celach niż użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.

