Wykres 1. zawiera informacje na temat wynagrodzenia całkowitego brutto na poszczególnych szczeblach zatrudnienia w firmach usługowych. Na podstawie poniższych danych można stwierdzić, iż płace osób zajmujących się świadczeniem usług charakteryzują się znacznymi rozpiętościami pomiędzy najwyższym i najniższym szczeblem zatrudnienia. Mediana zarobków pracowników szeregowych wynosi 2 250 PLN brutto, co stanowi 22,5% płacy zarządu. Znaczące są również różnice w wynagrodzeniach młodszych i starszych specjalistów. Mediana wynagrodzeń bardziej doświadczonych pracowników jest o 56% większa od płac ich kolegów o mniejszym stopniu biegłości w zakresie świadczenia usług.

Dokładniejszy obraz zróżnicowania poziomów płac w obrębie branży usługowej przedstawia wykres 2. Przykładowo, mediana zarobków głównego księgowego wynosi 5 450 PLN brutto, czyli ponad dwukrotnie więcej niż płaca całkowita brutto księgowego zatrudnionego na stanowisku szeregowym. Najniższe zarobki w firmach świadczących usługi otrzymują recepcjoniści (1 800 PLN brutto). Najwyższe płace przysługują natomiast dyrektorom operacyjnym – w tej grupie pracowników, mediana zarobków wynosi 15 000 PLN.

Osoby pracujące na różnych szczeblach zatrudnienia otrzymują także różne rodzaje i pakiety świadczeń dodatkowych. Ponadto, wśród benefitów wyszczególnionych w tabeli 1 wyróżnić można zarówno takie, które oferowane są znacznej grupie pracowników wszystkich szczebli jak i te przyznawane przeważnie wyższej kadrze zarządzającej.

Kolorem ciemnoniebieskim oznaczono najbardziej popularne świadczenia (otrzymywane przez ponad 30% osób). Kolorem jasnoniebieskim oznaczono gratyfikacje, które otrzymywało od 10 do 30% badanych. Benefity oferowane mniej niż 10% pracownikom danej grupy oznaczono kolorem szarym.

Jak wynika z poniższej tabeli, najczęściej oferowane świadczenia z grupy tych, które przyznawane są częściej pracownikom wyższych szczebli to:

Najbardziej egalitarny charakter mają natomiast następujące gratyfikacje (spośród tych przyznawanych co najmniej 11% pracowników danego szczebla):

Na uwagę zasługuje także fakt, iż benefity przysługują stosunkowo najrzadziej pracownikom szeregowym. Najczęściej przyznawane w tej grupie pracowników świadczenie (opieka medyczna) przysługuje tylko 22% z nich.

Warto zwrócić uwagę na zróżnicowany rozkład świadczeń dodatkowych przyznawanych na wybranych stanowiskach. Grupami najczęściej otrzymującymi różnego rodzaju gratyfikacje są dyrektorzy generalni oraz prezesi zarządów. W obu grupach można zaobserwować aż pięć rodzajów benefitów, które przyznawane są ok. co trzeciemu pracownikowi. Dużo słabiej pod kątem różnorodności otrzymywanych świadczeń wypadają nawet kierownicy i główni księgowi. Przykładowo, najczęściej przyznawana gratyfikacja osobom pracującym na stanowisku głównego księgowego otrzymywana jest przez 30% osób. To ponad trzy razy mniej niż w przypadku dyrektorów generalnych.

Wielkość udziału premii w wynagrodzeniu całkowitym różni się w zależności od zakresu odpowiedzialności i wpływu danego pracownika na wyniki przedsiębiorstwa. Dowodem na to jest liniowa zależność pomiędzy szczeblem zarządzania a udziałem premii w płacy całkowitej. Największy, bo 22-procentowy udział zmiennej części wynagrodzenia w zarobkach brutto przysługuje członkom zarządów. Premie dyrektorów stanowią z kolei 20% wynagrodzenia całkowitego. Zarobki pracowników szeregowych charakteryzują się natomiast 12% udziałem części zmiennej w płacy całkowitej.

Zróżnicowany udział premii w wynagrodzeniach całkowitych widać wyraźnie na przykładzie wybranych stanowisk. Istnieje szeroka grupa pracowników, których zmienna część wynagrodzenia nie przekracza 15%. Należą do nich przede wszystkim pracownicy szeregowi, ale także osoby zatrudnione w księgowości. Największy udział premii w płacy całkowitej charakteryzuje natomiast stanowisko prezesa zarządu. Jest on bowiem równy ¼ wynagrodzenia całkowitego.

Kolejnym czynnikiem różnicującym poziomy płac jest wykształcenie. Ukończenie każdego kolejnego etapu edukacji wiąże się z wyższymi zarobkami zarówno w przypadku pracowników szeregowych, jak i dyrektorów. Ponadto, im wyższy poziom zatrudnienia, tym mniej jest osób o wykształceniu podstawowym, średnim czy niepełnym wyższym. Ponadto, uzyskanie dyplomu magistra wiąże się z wyraźnie wyższymi zarobkami. W przypadku specjalistów, mediana wynagrodzenia brutto osoby z wykształceniem średnim stanowi 73% mediany płac pracowników tego samego szczebla, lecz posiadających dyplom ukończenia studiów wyższych. Na szczególna uwagę zasługują zarobki dyrektorów posiadających dyplom MBA. Stanowią one niemal dwukrotność mediany płac pracowników tego samego szczebla, mogących poszczycić się "jedynie" stopniem magistra.

Jedną z umiejętności pracowników, która istotnie determinuje wysokość otrzymywanego wynagrodzenia, jest poziom znajomości języka obcego. Osoby zatrudnione w sektorze usług częstokroć stoją przed wymogiem znajomości co najmniej jednego języka obcego w stopniu dobrym lub bardzo dobrym. Szczególny nacisk na znajomość języków obcych kładą przede wszystkim międzynarodowe korporacje. Pomimo rosnącego zapotrzebowania na pracowników wykazujących się znajomością języków mniej popularnych, nadal na pierwszym miejscu pod względem liczebności znajduje się grupa osób władających językiem angielskim (wykres 5).

W tabeli 4 przedstawiono dane na temat wynagrodzeń pracowników na poszczególnych szczeblach zatrudnienia, w różnym stopniu władających językiem angielskim. W każdej z grup pracowników, zarobki osób wykazujących się przynajmniej dobrą znajomością języka Szekspira są znacząco wyższe od wynagrodzeń osób nie posługujących się tym językiem. W przypadku pracowników szeregowych, mediana płac grupy osób nie znających języka angielskiego stanowi 64% zarobków pracowników władających językiem angielskim w stopniu bardzo dobrym. W przypadku dyrektorów, jest to już tylko 47%.

Na wykresie 6 przedstawiono porównanie zarobków osób władających różną liczbą języków obcych. Na każdym szczeblu zarządzania, najwięcej zarabiają osoby posługujące się w stopniu co najmniej dobrym dwoma językami obcymi. Według danych pochodzących z Badania Wynagrodzeń, najbardziej na braku znajomości języków ucierpieli dyrektorzy. Brak znajomości języka obcego oznacza w ich przypadku wynagrodzenie aż o 4 500 PLN brutto niższe niż zarobki dyrektorów posługujących się dwoma językami obcymi.

Według danych pochodzących z Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń, zdecydowaną większość respondentów zatrudnionych w sektorze usług stanowią kobiety. Przewaga liczebna kobiet okazuje się jednak tym mniejsza, im wyższy jest szczebel zatrudnienia. Ostatecznie, płeć piękna ustępuje pod względem liczebności mężczyznom na najwyższym szczeblu zatrudnienia.

Różnice pomiędzy kobietami i mężczyznami zatrudnionymi w sektorze usług przejawiają się nie tylko w preferowaniu mężczyzn podczas awansu na wyższe stanowiska, ale i w wysokości wynagrodzeń. W przypadku stanowisk szeregowych lub kierowniczych kobiety otrzymują 85 – 86% wartości płacy mężczyzn (biorąc pod uwagę mediany wynagrodzeń). Największe rozpiętości pomiędzy zarobkami mężczyzn i kobiet występują w przypadku najwyższego szczebla zatrudnienia. „Panie dyrektor” otrzymują jedynie 67% wynagrodzenia panów zatrudnionych na stanowisku dyrektora.

W przypadku każdego szczebla zatrudnienia tendencja okazuje się jednoznaczna: im większa firma, tym wyższe wynagrodzenia. Najmniejsze rozpiętości występują w przypadku stanowisk szeregowych – pracownik małej firmy otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 74% zarobków osoby zatrudnionej w dużym przedsiębiorstwie. Największe różnice występują natomiast w przypadku najwyższego szczebla zatrudnienia. Dyrektor małego przedsiębiorstwa zarabia bowiem jedynie 58%, co jego kolega z firmy zatrudniającej powyżej 250 pracowników.

Znaczne rozpiętości w zakresie wynagrodzeń dotyczą nie tylko wybranych miast, ale także poszczególnych regionów. Największe zarobki, bez względu na szczebel zatrudnienia, otrzymują osoby pracujące w regionie mazowieckim. Mediana ich płac waha się od 3 000 PLN brutto (dla pracowników szeregowych) do 13 200 PLN w przypadku dyrektorów. Dla porównania, pracownicy regionu wschodniego, w przypadku wszystkich szczebli zatrudnienia otrzymują zarobki około dwukrotnie niższe niż pracownicy przedsiębiorstw mazowieckich.

Podsumowanie

Wynagrodzenia w branży usług w 2008 charakteryzowały się sporym zróżnicowaniem w szczególności ze względu na lokalizację przedsiębiorstwa oraz indywidualne kompetencje pracowników, takie jak wykształcenie czy poziom znajomości języków obcych.

Sporymi rozpiętościami, nie tylko w zakresie płac całkowitych, ale i zmiennej części wynagrodzenia czy liczby przysługujących benefitów, charakteryzowały się poszczególne stanowiska. Zdecydowanie najbardziej atrakcyjne wynagrodzenia przysługiwały pracownikom wyższej kadry zarządzającej.

Artykuł pochodzi z portalu wynagrodzenia.pl

Przypominamy, że zgodnie z pkt. 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie i wykorzystywanie tekstów portalu wynagrodzenia.pl w innych celach niż użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.