Tabela 1 pokazuje wynagrodzenia całkowite pracowników uzależnione od łącznego stażu pracy. Najniższe wynagrodzenie otrzymują osoby rozpoczynające pracę - połowa z nich zarabia poniżej 2 100 PLN, jedynie co dziesiąty może pochwalić się zarobkami przekraczającymi 4 500 PLN.
Już po raz czwarty portal wynagrodzenia.pl przy współpracy z pracuj.pl, gazeta.pl, wp.pl, infopraca.pl, jobpilot.pl, bankier.pl przeprowadził Internetowe Badanie Wynagrodzeń (IBW). Jest to największe w Polsce pozarządowe badanie płac. Uczestniczyła w nim rekordowa liczba 80008 osób. W obliczeniach uwzględniliśmy dane 72111 osób. Niniejszy artykuł jest podsumowaniem najważniejszych wyników.
Zanim przejdziemy do prezentacji danych pragniemy podkreślić, że podobnie jak w poprzednich latach, w tegorocznym badaniu dominują ludzie młodzi z wykształceniem wyższym. 74,9% badanych ma nie więcej niż 35 lat. Ponadto 62,3% to osoby z wykształceniem wyższym. Na pewno wpływa to na wyniki. Prosimy więc pamiętać, że prezentowane dane dotyczą głównie młodych, wykształconych ludzi, posiadających dostęp do internetu.
Pragniemy również podkreślić, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą, gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje populację badaną. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 Polaków zarabia poniżej średniej co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Mediana natomiast jest wartością dzieląca badaną populację na pół. Jeżeli w tekście nie zaznaczono inaczej, to wartości zawarte w tabelach i wykresach należy traktować jako mediany.
Z tabeli tej wynika, że najwyższe wynagrodzenie otrzymują osoby które przepracowały 9-10 lat, połowa z nich zarabia powyżej 3 830 PLN, co dziesiąty pracownik tej grupy zarabia powyżej 11 500 PLN. Podobne wynagrodzenie otrzymują osoby, których staż pracy wynosi 11-15 lat, w tej grupie połowa osób zarabia w granicach od 2 400 PLN do 6 958 PLN, mediana wynosi 3 800 PLN i jest o 26% wyższa niż mediana dla całego badania IBW.
Zróżnicowanie wysokości wynagrodzenia podstawowego pracowników w roku 2007 jest duże. Najniższe wynagrodzenie podstawowe przysługuje osobom rozpoczynającym pracę – dla nich mediana wynosi 1 800 PLN, wynagrodzenie rośnie wraz z liczbą przepracowanych lat – najwyższe płace zanotowano wśród osób, których staż łączny zawiera się w przedziale od 9 do 15 lat. Połowa pracowników tej grupy może się pochwalić wynagrodzeniem podstawowym przekraczającym 3 000 PLN i tylko co dziesiąta osoba z tej grupy zarabia poniżej 1 440 PLN. Mediana wynagrodzenia w tej grupie pracowników jest wyższa aż o 20% od mediany wynagrodzenia podstawowego wszystkich badanych w IBW.
Ruchoma część wynagrodzenia - premia - także zależna jest od stażu pracowników. Wykres 2 pokazuje, w jaki sposób kształtuje się ta zależność. Średnio najmniejszy udział premii w wynagrodzeniu całkowitym zanotowano dla osób, które rozpoczynały pracę – dla nich wartość ta wynosi 12,6%, dla pozostałych pracowników jest już wyraźnie wyższa i waha się w granicach od 14,5% dla pracowników, którzy pracują ponad 21 lat, do 17,7% dla pracowników, których staż pracy wynosi 9-10 lat. W tej grupie średnio udział premii jest wyższy o ponad 5% niż dla osób debiutujących na rynku pracy.
Na zróżnicowanie pakietu świadczeń dodatkowych również wpływa staż pracy. W tabeli 3 przedstawione są najpopularniejsze świadczenia przyznawane pracownikom w roku 2007. Niezależnie od stażu pracy najczęściej przyznawanym dodatkiem są telefony komórkowe, na drugim miejscu w rankingu plasują się laptopy do osobistego użytku.
Wynagrodzenie w zależności od płci
Spójrzmy, jak kształtują się wynagrodzenia kobiet i mężczyzn w zależności od stażu pracy. Tabela 4 pokazuje, że najniższe wynagrodzenie otrzymują kobiety rozpoczynające pracę, połowa z nich zarabia poniżej 1 840 PLN, podczas gdy panowie z takim stażem pracy zarabiają 2 400 PLN. Niezależnie od długości stażu, panowie zarabiają więcej niż kobiety, przy stażu wynoszącym 1 rok jest to 30% więcej, przy stażu 2-3 lata panowie zarabiają już o 36% więcej niż panie, największa różnica widoczna jest przy stażu długości 6-8 lat, tutaj mediana wynagrodzeń mężczyzn jest aż od 45% wyższa niż wynagrodzeń kobiet i wynosi 4 200 PLN.
Wynagrodzenie na różnych stanowiskach
Jak wynika z wykresu 2, niezależnie od stażu pracy najniższe wynagrodzenie oferowane jest specjalistom, mediana nie przekracza 3 700 PLN. Kierownicy zarabiają o 13% więcej niż specjaliści przy stażu 2-3 lata, przy stażu wyższym niż 11 lat, różnica dochodzi do około 40%. Najlepiej opłacaną grupą są dyrektorzy. Przy stażu 2-3 lata, mediana ich wynagrodzeń wynosi 4 750 PLN, po kolejnych dwóch latach wzrasta do 6 000 PLN. Najwyższe zarobki osiągają dyrektorzy przy stażu 11-15 lat, mediana ich wynagrodzeń wynosi 10 400 PLN i jest o 120% wyższa niż dla dyrektorów ze stażem 2-3 lata. Przy stażu wyższym niż 16 lat wynagrodzenia dyrektorów maleją, dla tych ze stażem powyżej 21 lat mediana wynosi już zaledwie 7 500 PLN.
Wynagrodzenie osób z różnym wykształceniem
Dane zawarte w tabeli 5 oraz tabeli 6 pokazują, na ile wysokość wynagrodzenia całkowitego zależy od stażu pracy oraz wykształcenia. Osoby z wykształceniem podstawowym i zawodowym zarabiają najmniej, mediana wynagrodzenia dla osób rozpoczynających pracę wynosi 1 550 PLN, rośnie wraz z długością stażu, ale nie przekracza kwoty 2 200 PLN – tyle zarabiają osoby ze stażem powyżej 16 lat. Trochę lepiej wygląda sytuacja osób z wykształceniem średnim, tu także osoby rozpoczynające pracę zarabiają najmniej, ale mediana dla nich wynosi 1 680 PLN. Wynagrodzenia rosną wraz z długością stażu, połowa osób pracujących 11-15 lat zarabia powyżej 2 700 PLN, co dziesiąta osoba może pochwalić się zarobkami powyżej 6 600 PLN.
Tabela 6 przedstawia wynagrodzenia osób, które ukończyły licencjat lub studia wyższe. Dla osób z pierwszej grupy mediana wynagrodzeń waha się od 2 000 PLN dla osób rozpoczynających pracę aż do 4 000 PLN – tyle zarabiają osoby ze stażem pracy 11-15 lat. 75% osób ze stażem najwyższym, przekraczającym 21 lat zarabia powyżej 2 100 PLN, tylko co dziesiąta osoba z tej grupy zarabia powyżej 8 000 PLN. Połowa absolwentów uczelni wyższych rozpoczynający pracę otrzymuje wynagrodzenie przekraczające 2 300 PLN, płaca oferowana co czwartej osobie z tej grupy przekracza 3 400 PLN. Osoby pracujące 6-8 lat mogą pochwalić się pensją sięgającą 4 000 PLN, czyli o 18% wyższą niż ich debiutujący na rynku pracy koledzy. Najwyższe wynagrodzenia otrzymują osoby pracujące 11-15 lat, co czwarta z nich zarabia powyżej 8 500 PLN.
Wpływ ukończonych studiów podyplomowych na wysokość wynagrodzeń przedstawia tabela 7. Tylko 25% rozpoczynających pracę po ukończonych studiach podyplomowych zarabia poniżej 1 600 PLN, mediany dla wszystkich pracowników przekraczają 2 200 PLN. Co czwarta osoba pracująca 2-3 lata zarabia powyżej 4 570 PLN. Najwyższymi zarobkami pochwalić się w tej grupie mogą osoby pracujące 11-15 lat, mediana ich wynagrodzeń jest o 2 000 PLN (66%) wyższa niż mediana wynagrodzeń zanotowana ogółem w IBW 2007, a co dziesiąta osoba w tej grupie zarabia nie mniej niż 15 500 PLN.
Wynagrodzenie w zależności od znajomości języków obcych
Jak pokazuje tabela 8 na wysokość wynagrodzenia wpływa także znajomość języka angielskiego. Osoby rozpoczynające pracę znający język angielski w stopniu średnim i dobrym zarabiają podobnie – mediany ich wynagrodzeń różnią się o 100 PLN i wynoszą odpowiednio 1 950 PLN i 2 050 PLN. Wynagrodzenia rosną wraz ze wzrostem poziomu znajomości języka oraz długości stażu. Wynagrodzenia osób pracujących 4-5 lat wahają się od 2 600 PLN do 4 600 PLN. Najwyższymi zarobkami mogą pochwalić się osoby pracujące 9-10 lat, znające bardzo dobrze język angielski, co czwarta osoba w tej grupie zarabia powyżej 12 675 PLN, co dziesiąta powyżej 21 200 PLN.
Jak pokazuje wykres 3, najniższe wynagrodzenie oferowane jest osobom, które nie znają żadnego języka obcego w stopniu co najmniej dobrym. Mediana ich wynagrodzeń waha się od 1 849 PLN dla osób rozpoczynających pracę, do 3 200 PLN dla osób pracujących 11-15 lat. Osoby znające dobrze 1 język obcy zaczynając pracę zarabiają więcej o 13%, niż osoby nie znające języków obcych. Największa różnica w wynagrodzeniu pojawia się w przypadku stażu pracy powyżej 6 lat, wtedy osoby znające 1 język obcy zarabiają o połowę więcej, przy stażu 11-15 lat - nawet o 70% więcej niż osoby nie znające języków obcych. Niezależnie od stażu pracy, najwyższe wynagrodzenie otrzymują osoby znające dwa lub więcej języków obcych. Mediana ich zarobków waha się od 2 500 PLN w przypadku osób rozpoczynających pracę, aż do 5 900 PLN dla osób ze stażem pracy w przedziale 9-15 lat. Ta grupa osób zarabia 13% - 20% lepiej niż osoby znające 1 język obcy.
Wynagrodzenie w zależności od rodzaju i kapitału firmy
Dane przedstawione poniżej pokazują, jak układają się wynagrodzenia w firmach polskich i zagranicznych w zależności od stażu pracy. Dla debiutujących na rynku pracy wynagrodzenia są najniższe niezależnie od kapitału firmy, ale już tu widać różnicę 697 PLN na korzyść pracowników firm zagranicznych. Wynagrodzenia rosną wraz ze stażem pracy, pracownicy firm polskich zarabiają mniej niż zagranicznych – połowa osób ze stażem 6-8 lat zarabia w przedziale 1 950 PLN – 4 500 PLN, podczas gdy osoby z takim samym stażem w firmach zagranicznych zarabiają 3 200 PLN – 8 000 PLN. Najwyższe pensje w firmach polskich oferowane są osobom ze stażem pracy 11-15 lat, co czwarta osoba w tej grupie zarabia powyżej 5 100 PLN. W firmach zagranicznych najwyższe wynagrodzenia otrzymują pracownicy ze stażem 16-20 lat, a co czwarty pracownik może pochwalić się zarobkami przekraczającymi 10 600 PLN.
Jak wynika z wykresu 4, wynagrodzenia w dużym stopniu zależą od rodzaju firmy. Najniższe wynagrodzenia oferowane są pracownikom sfery budżetowej i komunalnej – mediana wynosi 1 900 PLN dla osób rozpoczynających pracę i rośnie wraz ze stażem pracy – dla pracujących najdłużej jest najwyższa i wynosi 2 600 PLN. Podobnie sytuacja wygląda w spółkach skarbu państwa, tu mediana jest trochę wyższa, waha się od 2 170 PLN (osoby rozpoczynające pracę) do 3 400 PLN. Osoby pracujące 6-8 lat zarabiają o 38% więcej niż osoby ze stażem pracy nie przekraczającym roku. Sytuacja najlepiej wygląda dla firmach prywatnych oraz dla osób prowadzących własną działalność gospodarczą. W pierwszej grupie mediana nie spada poniżej 2 840 PLN, a najlepiej zarabiają osoby ze stażem pracy 11-15 lat, dla nich mediana wynosi 4 400 PLN. Osoby prowadzące własną działalność gospodarczą mogą pochwalić się najwyższymi zarobkami – dla nich mediana wynagrodzeń jest najwyższa – nie spada poniżej 3 700 PLN dla osób z dwu- trzyletnim stażem, a o 33% lepiej od nich zarabiają osoby ze stażem pracy 6-8 lat. Również w tej grupie najwyższe zarobki osiągają osoby ze stażem pracy w przedziale 11-15 lat, ich wynagrodzenie to 5 500 PLN.
Wynagrodzenie w różnych regionach Polski
Przyjrzyjmy się teraz, jak kształtują się wynagrodzenia w zależności od stażu pracy w poszczególnych regionach Polski. Z danych zaprezentowanych na wykresie 5 wynika, że najwyższe płace są na Mazowszu, a wynagrodzenia w pozostałych trzech regionach kraju są ze sobą porównywalne. Najniższe wynagrodzenie otrzymują osoby rozpoczynające pracę. Na Mazowszu mediana ich wynagrodzeń wynosi 2 550 PLN i jest o 27% wyższa niż w pozostałej części kraju, gdzie takie osoby otrzymują 2 000 PLN. Niezależnie od regionu Polski wynagrodzenie rośnie wraz ze stażem pracy, najwyższe jest dla osób pracujących 11-15 lat, potem zaczyna spadać. Osoby pracujące 9-10 lat otrzymują wynagrodzenie rzędu 3 360 PLN – 3 400 PLN (poza Mazowszem, gdzie wynagrodzenie wynosi 5 585 PLN). Najwyższymi zarobkami mogą pochwalić się osoby ze stażem pracy 11-15 lat – na Mazowszu mediana ich wynagrodzeń wynosi 5 900 PLN i odstaje znacznie od reszty kraju – aż o 78%.
Podsumowanie
Najniższe wynagrodzenia otrzymują osoby rozpoczynające pracę, mediana ich wynagrodzeń wynosi 2 100 PLN, a najwyższe – osoby ze stażem pracy 11-15 lat – 3 800 PLN. Na Mazowszu pracownicy niezależnie od stażu zarabiają najwięcej. Najniższe zarobki otrzymują osoby z wykształceniem podstawowym i zawodowym – mediana nie przekracza 2 200 PLN, najwyższe osoby znające w stopniu dobrym lub bardzo dobrym języki obce, tu połowa osób zarabia powyżej 9 000 PLN.
Artykuł pochodzi z serwisu wynagrodzenia.pl
Przypominamy, że zgodnie z pkt. 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie i wykorzystywanie tekstów portalu wynagrodzenia.pl w innych celach niż użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.
Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:
wynagrodzenie podstawowe - stałe składniki wynagrodzenia brutto, tj. płaca zasadnicza określona umową o pracę, ponadto dodatek funkcyjny lub stażowy
wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i in.
Mediana - wartość dzieląca wszystkie dane na pół; lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, jako że średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 3000 PLN, to połowa osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a połowa powyżej 3000 PLN
górny kwartyl - wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 4500 PLN, to 3/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/4 powyżej 4500 PLN
dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 1500 PLN, to 1/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 3/4 powyżej 1500 PLN.
pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1000 PLN.
dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 5000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 5000 PLN.