W artykule zaprezentowano dane ilustrujące zależności pomiędzy wiekiem pracowników a ich wynagrodzeniem. Przedstawiono, jak kształtują się płace osób w różnym wieku w zależności od różnych zmiennych.
Już po raz czwarty portal wynagrodzenia.pl przy współpracy z pracuj.pl, gazeta.pl, wp.pl, infopraca.pl, jobpilot.pl, bankier.pl przeprowadził Internetowe Badanie Wynagrodzeń (IBW). Jest to największe w Polsce pozarządowe badanie płac. Uczestniczyła w nim rekordowa liczba 80008 osób. W obliczeniach uwzględniliśmy dane 72111 osób. Niniejszy artykuł jest podsumowaniem najważniejszych wyników.
Zanim przejdziemy do prezentacji danych pragniemy podkreślić, że podobnie jak w poprzednich latach, w tegorocznym badaniu dominują ludzie młodzi z wykształceniem wyższym. 74,9% badanych ma nie więcej niż 35 lat. Ponadto 62,3% to osoby z wykształceniem wyższym. Na pewno wpływa to na wyniki. Prosimy więc pamiętać, że prezentowane dane dotyczą głównie młodych, wykształconych ludzi, posiadających dostęp do internetu.
Pragniemy również podkreślić, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą, gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje populację badaną. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 Polaków zarabia poniżej średniej co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Mediana natomiast jest wartością dzieląca badaną populację na pół. Jeżeli w tekście nie zaznaczono inaczej, to wartości zawarte w tabelach i wykresach należy traktować jako mediany.
Największa różnica w wysokości zarobków pomiędzy kolejnymi grupami wiekowymi wystąpiła pomiędzy osobami w wieku do 25 lat (mediana 2 350 PLN) a pracownikami w wieku 26-30 lat. Najmłodsze osoby zarabiały o jedną czwartą mniej niż osoby znajdujące się w przedziale wiekowym 26-30 lat. Najwyższe wynagrodzenia otrzymywali pracownicy w wieku od 36-40 lat. Mediana ich zarobków wyniosła 3 500 PLN. Co czwarty z nich zarabiał powyżej 6 120 PLN, a 10% najlepiej zarabiających otrzymywało pensję wyższą niż 11 600 PLN. Mediana zarobków najstarszych pracowników (3 100 PLN) nie zmieniła się w stosunku do roku 2006. Z kolei zarobki najmłodszych pracowników wzrosły o 31%. W 2006 roku mediana wynagrodzenia wyniosła 1 800 PLN.
Najwyższy udział premii w wynagrodzeniu całkowitym zanotowano w grupach pracowników w wieku 26-30 lat i 31-35 lat i wyniósł on odpowiednio 16,7% i 17%. Wśród wszystkich osób uczestniczących w IBW premia stanowiła 16,3% zarobków całkowitych. W najmniejszym stopniu od części zmiennej było uzależnione wynagrodzenie najstarszych pracowników. Premia stanowiła 14,6% ich pensji.
Pracownicy w wieku 26 – 30 lat na stanowisku kierownika małego zespołu zarabiali o 37,5% więcej niż wyniosły zarobki specjalistów (mediana 3 200 PLN). W przypadku osób w wieku 36-40 lat różnica ta wyniosła 62%, a wśród najstarszych pracowników różnica pomiędzy tymi stanowiskami była równa 30%. Zarobki pracowników szeregowych w najmniejszym stopniu zależały od ich wieku. Osoby w wieku 31-35 lat zarabiały na tym stanowisku o 11% więcej niż najmłodsze (mediana 1 900 PLN) i o 3% więcej niż pracownicy znajdujący się w przedziale wiekowym 41-50 lat (mediana 2 035 PLN).
Na najwyższe zarobki mogły liczyć osoby w wieku 31-35 lat zatrudnione w województwie mazowieckim (mediana 5 140 PLN). Na podobnym poziomie kształtowały się pensje pracowników w wieku 36-40 lat w tym województwie. W pozostałych województwach zarobki nie przekroczyły poziomu 4 000 PLN. Pracownicy w przedziale wiekowym 26 - 30 lat zarabiali powyżej 3 000 PLN tylko w województwach: mazowieckim, pomorskim, dolnośląskim i małopolskim. Za wyjątkiem województwa mazowieckiego, w którym mediana wyniosła 4 400 PLN, zarobki w prezentowanych województwach wyniosły 3 100 PLN (mediana). W większości województw pensja najmłodszych pracowników kształtowała się w granicach od 2 000 PLN (województwa: łódzkie, kujawsko-pomorskie, śląskie) do 2 350 PLN.
We wszystkich przedziałach wiekowych najwyższe wynagrodzenia otrzymywały osoby zatrudnione w Warszawie. Zarobki pracowników w wieku 31 – 35 lat pracujących w stolicy (mediana 5 775 PLN) były o 44% wyższe niż pensje osób w tym wieku zatrudnionych we Wrocławiu (mediana 4 000 PLN) i o 86% wyższe niż płace w Łodzi (mediana 3 100 PLN). Zarobki we Wrocławiu i Krakowie kształtowały się na podobnym poziomie. Niższe zarobki oferowano w Łodzi, gdzie osoby w wieku 16-25 lat zarabiały 85% tego, ile dostawali pracownicy w tym wieku w Krakowie (mediana 2 600 PLN). Pracownicy w przedziale wiekowym 41- 50 lat w Łodzi zarabiali o 22% mniej niż osoby w tym wieku we Wrocławiu (mediana 3 200 PLN).
Samochód służbowy najczęściej był przyznawany pracownikom w wieku 36-40 lat. Otrzymywało go 15,9% osób w tym wieku. Z dodatkowego ubezpieczenia korzystało 14% najmłodszych pracowników i niecałe 9% najstarszych osób. Dodatkowa bezpłatna opieka medyczna najczęściej oferowana była pracownikom w wieku 26-30 lat (22%) i 31-35 lat (21,3%). Jedynie 10,7% najstarszych pracowników otrzymywało takie świadczenie dodatkowe.
Zarobki powyżej 5 000 PLN otrzymywali pracownicy w przedziałach wiekowych 31-35 lat i 36-40 lat zatrudnieni w branżach informatycznej i telekomunikacyjnej. W przypadku osób w wieku 36-40 lat płace w takiej wysokości oferowano także w branżach ubezpieczeniowej i medialnej. W słabo opłacanej na tle innych branż służbie zdrowia najlepiej zarabiające, najstarsze osoby otrzymywały wynagrodzenie w wysokości 2 480 PLN (mediana). Stanowiło to 64% pensji, jaką otrzymywali najlepiej wynagradzani pracownicy w branży budowlanej (mediana 3 900 PLN) i 68% najwyższych zarobków w branży handlowej (mediana 3 650 PLN).
Podobnie jak w roku 2006 najwyższe zarobki otrzymywali pracownicy działów finansów i controllingu. Zarobki pracowników w wieku 31 - 35 lat kształtowały się w tej branży na poziomie 5 475 PLN i były o 275 PLN wyższe niż w roku 2006. Pracownicy w przedziale wiekowym 36-40 na najwyższe pensje mogli liczyć w dziale informatycznym, w którym mediana wynagrodzenia wyniosła 5 400 PLN. Wśród pracowników w wieku 41-50 lat zarobki były z reguły niższe niż wśród osób w wieku pomiędzy 30 a 40 lat. Wyższe zarobki pracownicy „po czterdziestce” otrzymywali w działach administracyjnych i biurach zarządu. Mediana ich zarobków wyniosła 3 100 PLN, podczas gdy pracownicy w wieku 31-35 lat i 36-40 lat zarabiali w nich odpowiednio 2 967 PLN i 2 920 PLN.
W największych firmach, różnica pomiędzy najlepiej zarabiającą grupę wiekową, 31-35 lat, a najniżej wynagradzanymi najmłodszymi pracownikami wyniosła 1 369 PLN. W przypadku mikro firm, w których wystąpiły najmniejsze rozpiętości wynagrodzeń, różnica pomiędzy tymi grupami wiekowymi była równa 688 PLN. W średnich przedsiębiorstwach osoby w wieku 36-40 lat zarabiały o 11% więcej niż pracownicy w wieku 26-30 lat. W małych firmach wynagrodzenia nie przekroczyły poziomu 3 000 PLN, a poniżej poziomu 2 700 PLN zarabiali w tych firmach pracownicy w wieku 16-25 lat (mediana 2 062 PLN) i 41-50 lat (mediana 2 680 PLN).
Wynagrodzenia nieznacznie wzrastały z wiekiem w przypadku firm ze sfery budżetowej lub komunalnej. Najstarsi pracownicy zatrudnieni w tych firmach z medianą zarobków równą 2 674 PLN zarabiali o 24% więcej niż osoby w wieku 26-30 lat (mediana 2 156 PLN) i o 14% więcej niż pracownicy w kolejnym przedziale wiekowym 31-35 lat (mediana 2 350 PLN). W przypadku pracowników zatrudnionych w firmach prywatnych najlepsze wynagrodzenia otrzymywały osoby w wieku 31-35 lat i 36-40 lat. Mediana zarobków tych osób wyniosła 4 000 PLN. Dla porównania, pracownicy w tym wieku zatrudnieni w spółkach skarbu państwa zarabiali odpowiednio 3 200 PLN i 3 100 PLN.
Najmłodsi pracownicy zatrudnieni w firmach z kapitałem zagranicznym zarabiali o 900 PLN więcej niż osoby w tym wieku pracujące w firmach z kapitałem polskim (mediana 2 100 PLN). W przypadku osób w wieku 36-40 lat różnica ta wyniosła 2 600 PLN. Zarobki w firmach z przewagą kapitału zagranicznego rosły w szybszym tempie. Pracownicy w wieku 31-35 lat zarabiali o 18% więcej niż osoby w wieku 26-30 lat. W firmach z kapitałem polskim różnica ta wyniosła 11%. W następnym przedziale wiekowym, 36-40 lat, w firmach z kapitałem zagranicznym pensje były wyższe o 310 PLN, a wśród pracowników firm z kapitałem polskim spadły o 100 PLN.
Najmniejsze zróżnicowanie wynagrodzenia zanotowano w przypadku pracowników z wykształceniem podstawowym i zawodowym. Najstarsi i najlepiej zarabiający pracownicy z takim wykształceniem zarabiali 2 300 PLN, podczas gdy wynagrodzenia najmłodszych wyniosły 1 940 PLN. Wśród pracowników z wykształceniem wyższym najlepiej wynagradzane były osoby z przedziału wiekowego 36 – 40 lat. Mediana ich zarobków wyniosła 4 200 PLN i była o 20% wyższa niż mediana wynagrodzenia pracowników w wieku 26-30 lat (mediana 3 500 PLN).
Najbardziej zróżnicowane ze względu na wiek były zarobki osób, które znały język angielski w stopniu bardzo dobrym. W tej grupie pracowników osoby w wieku 26-30 lat zarabiały 76% tego, ile wyniosły płace pracowników w wieku 31-35 (mediana 5 904 PLN) i 69% zarobków osób z przedziału wiekowego 36-40 lat (mediana 6 550 PLN). W grupie pracowników średnio posługujących się angielskim, różnica pomiędzy osobami w wieku 36-40 lat a tymi z przedziału wiekowego 26-30 lat wyniosła 690 PLN na korzyść tych pierwszych. Zmalała do 400 PLN w grupie osób, które legitymowały się słabą znajomością języka angielskiego.
Najmłodsi pracownicy legitymujący się znajomością co najmniej dwóch języków zarabiali o 500 PLN więcej niż osoby w tym wieku znające jedynie jeden język obcy. Różnica między takimi grupami wśród osób w wieku 36-40 lat wyniosła 900 PLN, a w przypadku pracowników w przedziale wiekowym 41-50 lat już 1 000 PLN. Najwięcej zarabiały osoby znające co najmniej dwa języki w wieku od 36 do 40 lat. Mediana zarobków tych pracowników wyniosła 5 200 PLN.
Największe różnice pomiędzy zarobkami kobiet i mężczyzn wystąpiły w grupie wiekowej 36-40 lat. Mężczyźni w tym wieku z medianą zarobków równą 4 095 PLN zarabiali o 46% więcej niż kobiety w tym wieku (mediana 2 800 PLN). 90% mężczyzn w tym wieku zarabiało powyżej 1 600 PLN, podczas gdy tylko 75% kobiet zarabiało więcej niż 1 800 PLN. Wśród najmłodszych pracowników różnice w zarobkach pomiędzy pracownikami różnej płci wyniosły 600 PLN na korzyść mężczyzn.
Artykuł pochodzi z serwisu wynagrodzenia.pl
Przypominamy, że zgodnie z pkt. 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie i wykorzystywanie tekstów portalu wynagrodzenia.pl w innych celach niż użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.
Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:
wynagrodzenie podstawowe - stałe składniki wynagrodzenia brutto, tj. płaca zasadnicza określona umową o pracę, ponadto dodatek funkcyjny lub stażowy
wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i in.
mediana - wartość dzieląca wszystkie dane na pół; lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, jako że średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 3000 PLN, to połowa osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a połowa powyżej 3000 PLN
górny kwartyl - wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 4500 PLN, to 3/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/4 powyżej 4500 PLN
dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 1500 PLN, to 1/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 3/4 powyżej 1500 PLN.
pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1000 PLN.
dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 5000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 5000 PLN.