W artykule przedstawiono najciekawsze wyniki dotyczące wynagrodzeń pracowników szeregowych. Tabela 1 zawiera dane na temat zarobków pracowników szeregowych w porównaniu z zarobkami osób na innych stanowiskach.
Już po raz czwarty portal wynagrodzenia.pl przy współpracy z pracuj.pl, gazeta.pl, wp.pl, infopraca.pl, jobpilot.pl, bankier.pl przeprowadził Internetowe Badanie Wynagrodzeń (IBW). Jest to największe w Polsce pozarządowe badanie płac. Uczestniczyła w nim rekordowa liczba 80008 osób. W obliczeniach uwzględniliśmy dane 72111 osób. Niniejszy artykuł jest podsumowaniem najważniejszych wyników.
Zanim przejdziemy do prezentacji danych pragniemy podkreślić, że podobnie jak w poprzednich latach, w tegorocznym badaniu dominują ludzie młodzi z wykształceniem wyższym. 74,9% badanych ma nie więcej niż 35 lat. Ponadto 62,3% to osoby z wykształceniem wyższym. Na pewno wpływa to na wyniki. Prosimy więc pamiętać, że prezentowane dane dotyczą głównie młodych, wykształconych ludzi, posiadających dostęp do internetu.
Pragniemy również podkreślić, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą, gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje populację badaną. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 Polaków zarabia poniżej średniej co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Mediana natomiast jest wartością dzieląca badaną populację na pół. Jeżeli w tekście nie zaznaczono inaczej, to wartości zawarte w tabelach i wykresach należy traktować jako mediany.
Jak wynika z danych przedstawionych w tabeli 1, pracownicy szeregowi zarabiali o jedną trzecią mniej niż wyniosły zarobki wśród wszystkich badanych uczestniczących w IBW (mediana 3000 PLN). Miesięczne wynagrodzenie osób na tym stanowisku wyniosło 2 000 PLN. Dla porównania, starsi specjaliści zarabiali o 105% więcej (mediana 4 100 PLN). 75% kierowników małego zespołu zarabiało powyżej 2 800 PLN, podczas gdy w przypadku pracowników szeregowych taki sam odsetek osób zarabiał powyżej 1 500 PLN. Warto zauważyć, że pensje pracowników szeregowych wzrosły o 13% w stosunku do roku 2006 (mediana zarobków wyniosła wówczas 1 775 PLN).
Premia stanowiła 14,5% wynagrodzenia całkowitego pracowników szeregowych. Można zauważyć, że w przypadku innych stanowisk premia w większym stopniu determinowała zarobki całkowite. W najwyższym stopniu (22,6%) uzależnione od części zmiennej było całkowite wynagrodzenie dyrektorów oddziałów.
Najwięcej pracowników szeregowych zarabiało w przedziałach pomiędzy 1 001 PLN a 1 500 PLN oraz pomiędzy 1 501 PLN a 2 000 PLN. Było to odpowiednio 22,3% i 23,6% osób na tym stanowisku. Tylko 7% pracowników szeregowych otrzymywało wynagrodzenie przewyższające 5 000 PLN. 22% osób zarabiało powyżej 3 000 PLN. Wśród wszystkich badanych uczestniczących w IBW odsetek osób zarabiających powyżej tej kwoty wyniósł 50%.
Ogólna prawidłowość jest taka, że pracownicy szeregowi otrzymują rzadziej świadczenia dodatkowe niż osoby na innych stanowiskach. Najmniejsze różnice wystąpiły w przypadku bezpłatnych zajęć sportowo-rekreacyjnych. Otrzymywało je 8,4% pracowników szeregowych oraz 13,3% specjalistów i 13,2% kierowników. Na ubezpieczenia dodatkowe mogło liczyć 11,7% pracowników szeregowych i 15,8% starszych specjalistów. Bardzo duże zróżnicowanie wystąpiło w przypadku telefonu komórkowego. Dysponowało nim 10,9% pracowników szeregowych oraz aż 36,8% starszych specjalistów i 51,6% kierowników.
Mężczyźni na stanowisku pracowników szeregowych mogli liczyć na miesięczne wynagrodzenie w wysokości 2 200 PLN. Było to o 330 PLN więcej niż wyniosły wynagrodzenia kobiet (mediana 1 870 PLN). 75% mężczyzn zarabiało powyżej 1 600 PLN. Taki sam odsetek kobiet otrzymywał wynagrodzenie powyżej 1 400 PLN czyli o 12,5% mniej.
Pensje pracowników szeregowym w niewielkim stopniu zależały od ich wieku. Najmłodsze osoby, w wieku od 16 do 25 lat, mogły liczyć na wynagrodzenia w wysokości 1 900 PLN (mediana). Zarobki w kolejnych przedziałach wiekowych, od 26 do 30 i od 30 do 35 lat, były o 200 PLN wyższe (mediany 2 100 PLN). Starsi pracownicy otrzymywali niższe wynagrodzenie. Powyżej 36 roku życia zarobki nie przekraczały poziomu 2 100 PLN. 10% najlepiej zarabiających pracowników z kolejnych grup wiekowych pomiędzy 26 a 40 rokiem życia było wynagradzanych na podobnym poziomie (powyżej 4 500 PLN).
Gdy przyjrzymy się zarobkom kobiet i mężczyzn w kolejnych grupach wiekowych, można zauważyć, że pensje kobiet nigdy nie przekraczają poziomu 2 000 PLN. Różnice pensji kobiet i mężczyzn wyniosły od 300 PLN w grupach wiekowych 36 - 40 lat oraz wśród najstarszych pracowników do 350 PLN w przypadku osób w wieku od 31 do 35 lat.
Wykształcenie i znajomość języków obcych
W tabelach 4-8 oraz na wykresie 5 przedstawiono dane na temat wynagrodzenia pracowników szeregowych w zależności od wykształcenia i znajomości języków obcych.
Legitymowanie się wykształceniem wyższym wiązało się z zarobkami o 300 PLN większymi w stosunku do pensji pracowników szeregowych bez ukończonych studiów wyższych (mediana 1 900 PLN). 75% pracowników szeregowych z dyplomem uczelni wyższej zarabiało powyżej 1 636 PLN. Stanowiło to 117% kwoty wynagrodzenia trzech czwartych pracowników szeregowych bez wykształcenia wyższego (1 400 PLN i więcej).
Na najwyższe wynagrodzenie mogły liczyć osoby z wykształceniem wyższym. Ich pensja miesięczna wyniosła 2 200 PLN (mediana), a co czwarta osoba z takim poziomem wykształcenia zarabiała powyżej 3 100 PLN. Pensje osób z wykształceniem licencjackim i niepełnym wyższym były o 9% niższe (mediana 2 000 PLN). Zarobki pracowników szeregowych z wykształceniem średnim oraz z podstawowym i zawodowym nie różniły się w znaczący sposób. Mediana zarobków osób z wykształceniem średnim wyniosła 1 840 PLN, podczas gdy w grupie osób z wykształceniem podstawowym i zawodowym była równa 1 820 PLN.
Na wysokość zarobków pracowników szeregowych wpływała znajomość języka angielskiego. Osoby posługujące się tym językiem w stopniu bardzo dobrym zarabiały 2 400 PLN. 10% najlepiej zarabiających osób w tej grupie otrzymywało wynagrodzenie powyżej 5 000 PLN. Z kolei najlepiej zarabiające osoby ze słabą i średnią znajomością języka angielskiego zarabiały powyżej 4 000 PLN czyli o 20% mniej. Pracownicy szeregowi, którzy nie znali języka angielskiego mogli liczyć na miesięczne wynagrodzenie w wysokości 1 897 PLN (mediana).
Największe różnice w zarobkach pracowników szeregowych w poszczególnych miastach wystąpiły w grupie osób posługujących się językiem angielskim w stopniu bardzo dobrym. Osoby zatrudnione w Warszawie mogły liczyć na zarobki o 37,5% wyższe niż oferowane w Krakowie (mediana 2 400 PLN). W przypadku pracowników legitymizujących się średnią znajomością angielskiego różnica między tymi miastami wyniosła 25%. W grupie osób posługujących się angielskim słabo pracownicy zatrudnieni we Wrocławiu zarabiali o 205 PLN mniej niż pracujący w Warszawie.
Ilość i poziom znajomości języków obcych różnicował zarobki pracowników szeregowych. Znajomość jednego języka w stopniu co najmniej dobrym wiązała się z zarobkami na poziomie 2 100 PLN. Było to o 140 PLN więcej niż otrzymywały osoby, które nie znały żadnego języka (mediana 1 960 PLN). Wśród pracowników legitymujących się znajomością trzech języków, co czwarta osoba zarabiała powyżej 3 340 PLN. 25% pracowników szeregowych znających tylko jeden język obcy zarabiało powyżej 3 000 PLN.
Staż pracy
Tabela 9 obrazuje zróżnicowanie wynagrodzeń pracowników szeregowych ze względu na łączny staż pracy.
Wraz ze stażem pracy w niewielkim stopniu zmieniały się pensje pracowników szeregowych. W pierwszym roku pracy osoby na tym stanowisku otrzymywały miesięczne wynagrodzenie w wysokości 1 800 PLN (mediana), a tylko 10% z nich przekroczyło poziom 3 650 PLN. Pracownicy o stażu pracy od 4 do 5 lat zarabiali 2 000 PLN, a połowa z nich zarabiała pomiędzy 1 500 PLN a 2 900 PLN. Wśród osób o stażu pracy wynoszącym od 9 do 10 lat wynagrodzenie kształtowało się na poziomie 2 135 PLN (mediana). Stanowiło to 119% zarobków osób w pierwszym roku pracy i 99% wynagrodzenia, jakie otrzymywały osoby o najdłuższym stażu pracy, powyżej 16 lat (mediana 2 146 PLN).
Branża i region
Pracownicy szeregowi zatrudnieni w branży handlowej mogli liczyć na wynagrodzenie w wysokości 1 750 PLN. Stanowiło to 87,5% zarobków pracowników w przemyśle lekkim oraz tylko 73% wynagrodzenia osób na tym stanowisku w branży bankowej (mediana 2 400 PLN). W sektorze publicznym pracownicy szeregowi mogli liczyć na zarobki w wysokości 1 880 PLN (mediana). Co czwarty z nich nie przekroczył poziomu wynagrodzenia równego 1 500 PLN. W przypadku najlepiej opłacanej branży IT 75% pracowników szeregowych zarabiało powyżej 1 900 PLN, a 10% najlepiej zarabiających osób w tej branży otrzymywało wynagrodzenie wyższe niż 6 000 PLN.
Znaczące różnice w zarobkach pracowników szeregowych wystąpiły ze względu na region, w którym byli oni zatrudnieni. W regionie mazowieckim pensja pracownika szeregowego kształtowała się na poziomie 4 200 PLN. W drugim w kolejności regionie północno – zachodnim mediana wynagrodzenia była o jedną trzecią niższa. Mediana zarobków w regionie wschodnim wyniosła 2 300 PLN. Było to o połowę więcej niż zarabiali pracownicy szeregowi w tym regionie w roku 2006 (mediana 1 535 PLN). W regionie południowo-zachodnim połowa pracowników zarabiała w przedziale pomiędzy 1 851 PLN a 4 361 PLN.
Wielkość i rodzaj firmy
Czynnikiem wpływającym na wysokość zarobków pracowników szeregowych była wielkość firmy oraz to, czy była ona prywatna czy państwowa. Tabele 13 i 14 prezentują szczegółowe dane na ten temat.
Pensje pracowników szeregowych wzrastały wraz z wielkością firmy, w której byli zatrudnieni. Połowa pracowników w małych firmach zatrudniających od 10 do 49 pracowników zarabiała powyżej 1 800 PLN. W przypadku największych przedsiębiorstw powyżej tej kwoty zarabiało już 75% pracowników szeregowych. Pensja oferowana w najmniejszych przedsiębiorstwach (mediana 1 600 PLN) stanowiła 80% wynagrodzenia, na jakie mogli liczyć pracownicy średnich firm (mediana 2 000 PLN). Co czwarty pracownik zatrudniony w dużych firmach (250 – 999 pracowników) zarabiał powyżej 3 050 PLN.
Najwięcej pracowników szeregowych uczestniczących w IBW było zatrudnionych w firmach prywatnych. Jak wynika z tabeli 14 pensje w tych firmach kształtowały się na poziomie 2 050 PLN. 25% pracowników tych firm zarabiało powyżej 3 000 PLN. W przypadku firm ze sfery budżetowej lub komunalnej taki sam odsetek pracowników zarabiał powyżej 2 400 PLN, czyli o 20% mniej. Co czwarty pracownik szeregowy zatrudniony w spółce skarbu państwa zarabiał powyżej 2 800 PLN, a 10% najlepiej zarabiających osób otrzymywało pensje powyżej 3 956 PLN.
Pracownicy szeregowi zatrudnieni w działach sprzedaży otrzymywali wynagrodzenie na poziomie 1 900 PLN (mediana). Dla porównania, w najlepiej wynagradzanych działach informatycznych aż 75% pracowników szeregowych zarabiało powyżej 1 994 PLN. W dziale produkcyjnym połowa pracowników zarabiała w przedziale pomiędzy 1 500 PLN a 2 970 PLN. W przypadku działów technicznych przedział, w obrębie którego zarabiało 50% pracowników szeregowych wyniósł od 1 700 PLN do 3 250 PLN. Co dziesiąta osoba na tym stanowisku w działach technicznych zarabiała powyżej 4 562 PLN.
Pracownicy szeregowi w firmach z kapitałem zagranicznym (mediana wynagrodzenia 2 450 PLN) zarabiali o 29% więcej niż osoby zatrudnione w firmach z przewagą kapitału polskiego (mediana 1 900 PLN). 25% pracowników w firmach z przewagą kapitału polskiego zarabiało powyżej 2 600 PLN. Taki sam odsetek osób w firmach z kapitałem zagranicznym zarabiał powyżej 3 550 PLN, czyli o 37% więcej. Wśród najniżej wynagradzanych 25% osób, różnica w zarobkach wyniosła 375 PLN na korzyść pracowników w firmach z przewagą kapitału zagranicznego.
Podsumowanie
Na podstawie danych przedstawionych i przeanalizowanych w artykule można wskazać szereg czynników wpływających na poziom zarobków pracowników szeregowych. Warto jednak zauważyć, że wpływ ten nie jest bardzo silny. I tak, pensje osób na tym stanowisku zależały m.in. od ich wieku, stażu pracy czy poziomu wykształcenia. Zaobserwowane różnice nie były jednak bardzo znaczące. W efekcie powoduje to małe rozpiętości wynagrodzeń w obrębie grupy pracowników szeregowych.
Artykuł pochodzi z serwisu wynagrodzenia.pl
Przypominamy, że zgodnie z pkt. 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie i wykorzystywanie tekstów portalu wynagrodzenia.pl w innych celach niż użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.
Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:
wynagrodzenie podstawowe - stałe składniki wynagrodzenia brutto, tj. płaca zasadnicza określona umową o pracę, ponadto dodatek funkcyjny lub stażowy
wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i in.
mediana - wartość dzieląca wszystkie dane na pół; lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, jako że średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 3000 PLN, to połowa osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a połowa powyżej 3000 PLN
górny kwartyl - wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 4500 PLN, to 3/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/4 powyżej 4500 PLN
dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 1500 PLN, to 1/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 3/4 powyżej 1500 PLN.
pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1000 PLN.
dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 5000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 5000 PLN.